Një nishan që sot nuk duket i dyshimtë mund të bëhet i rëndësishëm nëse, i krahasuar me një fotografi të një viti më parë, del se ka ndryshuar. Mbi këtë bazohet dermatoskopia digjitale - ekzaminim që krijon një hartë fotografike të lëkurës për të parë nëse janë shfaqur nishane të reja ose nëse ndonjë nga të vjetrat ka ndryshuar formën, madhësinë apo ngjyrën.

Zbulimi i hershëm është kyç. Vetëm në Spanjë, sipas vlerësimeve të Shoqatës Spanjolle të Onkologjisë Mjekësore, këtë vit do të diagnostikohen më shumë se 8.000 melanoma. Por dermatologu José Luis Ramírez Bellver nga klinika IMR është i qartë: fotografimi i të gjitha nishaneve çdo vit nuk është i nevojshëm për këdo. Ekzaminimi është i dedikuar për njerëz me rrezik më të madh. Te të tjerët, mundësia që monitorimi të zbulojë një melanomë që më parë ka kaluar pa u vënë re është shumë më e vogël.

Si funksionon

Ekzaminimi kombinon fotografi të përgjithshme, nga të cilat krijohet harta e trupit, dhe imazhe të zmadhuara të nishaneve të caktuara të bëra me dermatoskop. Të gjitha ruhen për krahasim në ekzaminimin e ardhshëm. „Nëse kam një imazh të të gjitha nishaneve të tua nga një vit më parë, e ti vjen vitin e ardhshëm, ndoshta ka një që pa imazhin e mëparshëm nuk do të ma tërhiqte vëmendjen“, shpjegon Ramírez Bellver. Krahasimi mund të tregojë se nishani ka ndryshuar dhe t'i ndihmojë specialistit të vendosë nëse do ta ndjekë më nga afër apo do ta heqë.

Teknologjia i vëren dallimet, por vetë nuk vendos diagnozë. Makina mund ta shënojë si lezion edhe një qime, ose të theksojë një keratozë seborreike - ndryshim beninj që ndonjëherë duket shqetësues. „Makina zbulon ndryshime, ndërsa dermatologu duhet të shohë nëse janë të rëndësishme“, thotë mjeku. As çdo ndryshim nuk është alarmues: me vitet shfaqen nishane të reja, ndërsa të vjetrat ndryshojnë. Aftësia është të ndash evolucionin normal nga ndryshimi që duhet hetuar.

Melanoma nuk fillon gjithmonë nga një nishan i vjetër

Një rishikim i publikuar nga Instituti Kombëtar i Kancerit i SHBA-së ka treguar se rreth 71 për qind e melanomave të analizuara janë shfaqur drejtpërdrejt në lëkurë, ndërsa rreth 29 për qind ishin të lidhura me një nishan ekzistues. Prandaj harta e trupit nuk shërben vetëm për t'i ndjekur nishanet që tashmë tërheqin vëmendje - ajo tregon edhe nëse është shfaqur një i ri, madje edhe në vende që vështirë shihen në shtëpi, si shpina. Nuk duhet të kujtosh si ka dukur çdo nishan para disa muajsh. Mjeku i vendos imazhet njëri pranë tjetrit dhe shikon nëse ka dallim të vërtetë.

Vetë ekzaminimi

Fillon me ekzaminim manual: dermatologu e ekzaminon lëkurën dhe i shënon nishanet që dëshiron t'i studiojë më në detaje. Pastaj bëhen fotografi të përgjithshme të trupit nga pozicione të ndryshme, ndërsa në fund imazhe të zmadhuara të nishaneve të zgjedhura. Qëndrohet me të brendshme, mund të fotografohen edhe shputat, ndërsa lëkura e kokës ekzaminohet me dorë. Ekzaminimi është i shpejtë dhe pa dhimbje dhe nuk kërkon përgatitje të veçantë. Nëse ndonjë nishan të shqetëson, thuaje këtë në fillim. Te ata që u nevojitet, ekzaminimi zakonisht përsëritet një herë në vit, e më shpesh nëse duhet ndjekur një nishan i caktuar. Nëse dyshimi është i qartë, nishani hiqet menjëherë; nëse është i vogël, caktohet kontroll më i afërt.

Kujt i duhet vërtet

Ramírez Bellver e rekomandon veçanërisht për njerëz me shumë nishane, me histori personale të melanomës ose me të afërm të ngushtë që kanë pasur melanomë. Rrezikun e rrisin edhe lëkura shumë e çelët, flokët e kuqe dhe ekspozimi i gjatë në diell, djegiet nga dielli në fëmijëri dhe rini dhe solariumet. Kjo nuk do të thotë se çdokujt me lëkurë të çelët i duhet harta digjitale - vendimi merret pas vlerësimit të tablosë së plotë. Nëse ekzaminimi do të bëhej te të gjithë, rregullisht do të ndiqeshin shumë njerëz me rrezik të vogël. Te fëmijët melanoma ekziston, por është jashtëzakonisht e rrallë, prandaj monitorimi ka kuptim vetëm te histori e fortë familjare ose shumë nishane.

Mes dy ekzaminimeve, drejtori mjekësor i IMR-së, José María Ricart, rekomandon rregullin ABCDE: te mjeku nëse nishani është asimetrik, me skaje të parregullta, me shumë ngjyra, më i madh se gjashtë milimetra ose nëse ka ndryshuar. Po ashtu nëse fillon të kruajë, të gjakosë ose të inflamohet. Ky është udhëzues se kur të kërkohet mendim, jo mënyrë për ta diagnostikuar melanomën në shtëpi.

Jo çdo kancer i lëkurës fillon si nishan

Karcinoma bazocelulare duket ndryshe. Mjeku këshillon ekzaminim për ndryshim që i ngjan një puçrre që nuk kalon, plagë që nuk shërohet ose vend ku kore bie dhe sërish shfaqet - nëse zgjat më shumë se dy muaj. Ky kancer është shumë më i shpeshtë se melanoma dhe zakonisht ka prognozë më të mirë, por shpesh shfaqet në hundë, qepalla dhe veshë, ku ndryshimi i lënë pas dore më vonë vështirë rindërtohet. Sa prej nesh e mbajnë mend djegien e parë nga plazhi - e sa kanë shkuar të paktën një herë në kontroll të nishaneve?