Başbakan Robert Fico - Avrupa Birliği'ndeki en sesli Kremlin dostlarından biri - Azerbaycan ile uzun vadeli gaz anlaşması için sessizce müzakere ediyor. Bir yıl için değil, beş yıl için değil - en az on yıl için. Anlaşma imzalanırsa Slovakya'nın Rus gazına olan bağımlılığını sona erdirecek.

Başbakan Yardımcısı Tomas Taraba Azerbaycan'ı „güvenilir ortak" olarak açıkça övüyor. Slovakya devlet enerji şirketi SPP'nin müdürü Martin Huska, Azerbaycan'ın devlete ait SOCAR ile müzakerelerin sürdüğünü doğruluyor. Aralık 2024'te başlatılan deneme sevkiyatları - başarılı.

Neden tam şimdi? Brüksel son tarihleri koydu. Ocak 2027'ye kadar üye devletler Rus LNG ithalatını durdurmak zorunda. Ekim 2027'ye kadar - boru hattıyla gelen gaz ithalatını da. Brüksel karşısında ısrarla boyun eğmez egemen olarak sunan Fico, açıkça hesap yapıyor - ilkesel bir tavır almıyor.

Ama tüm hikâyede siyasetçilerden hiçbirinin yüksek sesle söylemediği bir detay var. Azerbaycan'ın sınırsız gaz rezervleri yok. Daha büyük miktarlar teslim etmesi gerektiğinde bir kısmını - tahmin edin - Rusya'dan tedarik ediyor ve swap anlaşmalarıyla bunu Azerbaycan markası altında „yeniden ambalajlıyor". Slovakya „Azerbaycan" gazı satın alacak. Ve borulardaki moleküller bazen hâlâ Rus olacak.

Balkanlar için bu hem ders hem hatırlatma. Enerji bağımlılığının kökleri açıklamalarla sökülmez - uzun vadeli altyapı kararlarıyla sökülür. Makedonya hâlâ Bulgaristan üzerinden gelen Rus gazına bağımlı ve her enerji krizi bunu görünür kılıyor. Bizim „Fico anımız" geldiğinde - Azerbaycan, İran ya da Katar alternatifi mi arayacağız? Soru artık „mi" değil - „ne zaman" ve „hangi fiyatla".