Kryeministri Robert Fico - një nga miqtë më të zëshëm të Kremlinit në Bashkimin Evropian - po negocion në heshtje me Azerbajxhanin për një marrëveshje afatgjate për gaz. Jo për një vit, jo për pesë - për së paku dhjetë. Marrëveshja, nëse nënshkruhet, do t'i japë fund varësisë së Sllovakisë nga gazi rus.

Zëvendëskryeministri Tomas Taraba hapur e lavdëron Azerbajxhanin si „partner i besueshëm". Drejtori i kompanisë shtetërore sllovake të energjisë SPP, Martin Huska, konfirmon se negociatat me SOCAR-in shtetëror të Azerbajxhanit janë në rrjedhë. Dërgesat eksperimentale të nisura në dhjetor 2024 - të suksesshme.

Pse pikërisht tani? Brukseli ka vendosur afatet. Deri në janar 2027 vendet anëtare duhet të ndalojnë importin e LNG-së ruse. Deri në tetor 2027 - edhe importin e gazit përmes gazsjellësit. Fico, që këmbëngulshëm e paraqiste veten si sovran i papërkulur ndaj Brukselit, dukshëm po bën llogari - jo qëndrim parimi.

Por në gjithë historinë ka një detaj që asnjë nga politikanët s'e thotë zëshëm. Azerbajxhani s'ka rezerva të pakufizuara gazi. Kur i duhet të dërgojë sasi më të mëdha, e siguron pjesërisht nga - merreni me mend - Rusia, dhe e „rikonceptron" si gaz azerbajxhanas përmes marrëveshjeve të këmbimit. Sllovakia do të blejë gaz „azerbajxhanas". Dhe molekulat në tuba ndonjëherë do të jenë ruse.

Për Ballkanin kjo është mësim dhe kujtues. Rrënjët e varësisë energjetike nuk shkulen me deklarata - shkulen me vendime afatgjata infrastrukturore. Maqedonia ende varet nga gazi rus përmes Bullgarisë, dhe çdo krizë energjetike e bën këtë të dukshme. Kur të vijë „momenti Fico" për ne - a do të kërkojmë alternativë azerbajxhanase, iraniane apo katareze? Pyetja s'është më nëse - por kur, dhe me çfarë çmimi.