Tek çeyrekte 242 milyon euroluk inşaat işi: Ekonominin motoru mu, son kullanma tarihli bir destek mi?

Üç ayda tamamlanmış iki yüz kırk iki milyon euroluk inşaat işi. Bu, Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma Bakanı Aleksandar Nikoloski'nin bu yılın ikinci çeyreği için açıkladığı rakam; yaklaşık yüzde 22'lik büyümeyi şimdiye kadarki tarihî en yüksek çeyrek olarak niteledi.

"Her çeyrek, daha önceki ortalamanın çok ama çok üzerinde. Bu, tarihî olarak en yüksek çeyrek", dedi Nikoloski, Dünya Bankası desteğiyle alınan yeni belediye araçlarının teslim törenine katıldığı Kumanova'da.

Bunun münferit bir sonuç olmadığını vurguladı: "Biz 2024'te temelleri attık, projeleri kurduk ve daha 2025'ten itibaren inşaat alanında güçlü bir gelişme görüyoruz." Ve şu sözlerle bitirdi: "İnşaat gerçekten ekonominin temel motoru oluyor ve önümüzdeki dönemde de bunu sürdüreceğiz."

Motor mu, destek mi?

Rakam gerçek ve göreceleştirilmemeli - tek çeyrekte gerçekleşen 242 milyon euroluk iş, Makedonya büyüklüğünde bir ekonomide ciddi bir faaliyet. "Ekonominin temel motoru" ifadesindeki sorun başka.

İnşaat, özel sermaye inşa etmeyi kârlı bulduğu için büyüdüğünde motordur. Devlet aynı anda birkaç büyük altyapı cephesi açtığı için büyüdüğünde ise destektir. Nikoloski ikinci mekanizmayı kendisi işaret ediyor - büyüme 2024'te kurulan projelerin, yani kamu sermaye yatırımlarının sonucu.

Fark önemli, çünkü ikinci tür büyümenin son kullanma tarihi var. Güzergâhlar bittiğinde, o zamana kadar başka bir şey onu tutmuyorsa, eğri düşer.

Sonra kontrol etmeye değecek şey

Gerçekleşen işler rakamı, para hareketine dair bir rakam; tamamlanmış yapılara dair değil. Sermaye projelerinde bu iki şeyin aynı çeyreğe denk gelmesi şart değil.

Nikoloski, inşaatta ve dolayısıyla gayrisafi yurt içi hasılada ciddi büyüme anlamına gelecek daha pek çok projenin geleceğini söylüyor. Bu her iki yönde de doğru - projeler tükendiğinde aynı mantık tersine işler.

Tarihî çeyrek gerçekten tarihî. Bugün yanıtı olmayan soru şu: beş otoyol kesimi aynı anda inşa edilmediğinde çeyrek ne gösterecek?