Градежни работи за 242 милиони евра во еден квартал: Двигател на економијата или потпора со рок на траење?

Двесте четириесет и два милиони евра завршени градежни работи за три месеци. Тоа е бројката што вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски ја објави за вториот квартал од оваа година, наречувајќи го растот од околу 22 отсто историски највисок квартал досега.

„Секој квартал е далеку, далеку над она што било просек претходно. Ова е историски највисок квартал, највисоко тримесечје“, изјави Николоски во Куманово, каде присуствуваше на примопредавање на нови комунални возила набавени со поддршка од Светската банка.

Тој нагласи дека не станува збор за изолиран резултат: „Ние во 2024 година ги поставивме темелите, ги поставивме проектите и веќе од 2025 година гледаме силен развој во делот на градежништвото.“ И заклучи: „Навистина градежништвото станува основен двигател на економијата и ќе продолжиме тоа да го правиме во следниот период.“

Двигател или потпора?

Бројката е реална и не треба да се релативизира – 242 милиони евра реализирани работи за едно тромесечје е значителна активност во економија со големина на македонската. Проблемот со формулацијата „основен двигател на економијата“ е поинаков.

Градежништвото е двигател кога расте затоа што приватниот капитал наоѓа исплатливо да гради. Тоа е потпора кога расте затоа што државата истовремено отвора неколку големи инфраструктурни фронтови. Николоски самиот го посочува вториот механизам – растот е резултат на проекти поставени во 2024 година, значи на јавни капитални инвестиции.

Разликата е важна затоа што вториот тип раст има рок на траење. Кога делниците ќе завршат, кривата паѓа, освен ако во меѓувреме нешто друго не ја држи.

Што вреди да се провери подоцна

Бројката за реализирани работи е бројка за движење на пари, не за завршени објекти. Кај капиталните проекти двете работи не мора да се совпаѓаат во ист квартал.

Николоски вели дека ќе следуваат уште бројни проекти кои ќе значат сериозен раст на градежништвото, а со тоа и на бруто-домашниот производ. Тоа е точно и во двете насоки – истата логика важи и во обратна страна кога проектите ќе се исцрпат.

Историскиот квартал е историски. Прашањето што нема одговор денеска е што ќе покаже кварталот кога петте автопатски делници нема да се градат истовремено.