Fransa alevler içinde: 1.200 gözaltı, 1883'te açılan Limoges belediye binası tek gecede yandı

Fransa 1.200 gözaltı ve en az 150 yaralı polis ve jandarmayla uyandı. Bunlar, yüksek hayat pahalılığına karşı kitlesel protestoların kundaklama, yağma ve sokak çatışmalarına dönüştüğü bir günün ardından Başbakan Sébastien Lecornu'nun açıkladığı rakamlar. Limoges'da belediye binası neredeyse tamamen yandı. Paris'te koca sokaklar harabeye döndü.

Protestolara 550.000 ile 800.000 arasında kişi katıldı - ilk rakam İçişleri Bakanlığı'nın, ikincisi sendikaların. Gösterilerin çoğu barışçıl geçti. Ama barışçıl yürüyüşler nadiren manşete çıkar: oraya mağazalara, kamu binalarına ve polis araçlarına saldıran maskeli gruplar girdi.

Kendiliğinden öfke değil, organize yağma

Paris'te çatışmalar protesto alanlarından alışveriş caddelerine kaydı. Sahadaki muhabirlere göre bazı gruplar organize hareket etti: maskeli adamlar önce güvenlik kameralarını devre dışı bıraktı, ardından vitrinleri kırıp dükkânlara girdi. Hedefte Galeries Lafayette mağazası, Lacoste ve SFR dükkânları, bankalar, hatta Montaigne Caddesi'ndeki lüks Céline butiği vardı. Arabalar, çöp konteynerleri ve derme çatma barikatlar yandı, kaldırımları kırık camlar kapladı.

Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire, hasarın çok büyük olacağı uyarısında bulundu - koca sokaklar yok oldu, kamusal alanlar ve anıtlar zarar gördü. Barışçıl protesto eden vatandaşlarla gösterileri şiddet ve yağma için kullananlar arasında ayrım yapılmasını istedi. Makul bir cümle. Soru şu: Hükümette biri bu cümlenin öbür yarısını da duyacak mı - yüz binlerce insan neden sokağa çıktı?

Limoges, Marsilya, Lyon: sembollere darbe

En ağır hasar Limoges'da. Maskeli saldırganlar önce belediye binasının önünde bir belediye polisi aracını ateşe verdi, ardından içeri girip binayı ateşe verdi. Yangın 1883'te açılan binanın çatısını sardı ve çatı iskeleti alt katların üzerine çöktü - batı kanadı hariç. Yerel vali Maurice Barate hasarı kültürel miras için bir felaket olarak nitelendirirken, yüzlerce sakin yangını izledi.

Marsilya'da maskeli göstericiler metal bariyerleri aşıp belediye binasına girdi, anarşist semboller çizdi, camları kırdı ve Fransız Cumhuriyeti'nin sembolü Marianne'ın büstünü devirdi. Belediye Başkanı Benoît Payan içerideki hasarın görece sınırlı olduğunu söylüyor. Lyon'da Bellecour Meydanı'ndaki 170 yılı aşkın tarihi turizm ofisi yandı. Bordeaux'da yağmalanan Decathlon mağazasındaki yangın binaya sıçradı, Gironde valisinin resmi konutu da hasar gördü. Lille'de belediye binalarına da saldırıldı; Nantes, Nice, Strazburg ve Toulouse'da da yağma yaşandı.

Eleştiriyle tuğla arasında polis

Sanık sandalyesinde yalnızca sokak yok. Saint-Étienne'de 17 yaşındaki bir gösterici, protestoları dağıtmak için kullanılan bir polis bombasının patlamasıyla elini kaybetti. Fransız medyası onu yerden almaya çalıştığını yazıyor, ancak koşullar hâlâ netleştiriliyor ve soruşturmayı polis müfettişliği IGPN yürütüyor. Başbakan birkaç saat içinde yaralı polislerin kesin sayısını biliyordu. Yaralı göstericilere dair eksiksiz veri ise hâlâ yok.

Polis sendikaları ise polis minibüslerine coplarla ve tuğlalarla yapılan saldırıların görüntülerini yayımladı ve güçlerin tükenmenin eşiğinde olduğunu söyledi. Lecornu, yaralıların daha fazla olmamasının gerçek bir mucize olduğunu söyledi ve radikal sol La France Insoumise'i mesajlarıyla şiddeti meşrulaştırmakla suçladı. "Şimdi taraf seçme zamanı" dedi ve bazı politikacıların 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde kargaşayı istismar etmek istediği uyarısında bulundu. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron sorumluların bulunup cezalandırılacağına söz verdi. Olağanüstü hal şimdilik ilan edilmeyecek.

Herkes yangını işine geldiği gibi okuyor

Washington'dan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance hemen kendi versiyonunu buldu. "Batılı ilericiler, çeşitlilik ve merhamet adına üçüncü dünyayı Fransa'ya ithal etti" diye yazdı X'te ve bunun, 3 Kasım Kongre seçimleri öncesinde, Demokratların Amerika için istediği gelecek olduğunu söyledi. Protestolar hayat pahalılığı ve kamu hizmetleri hakkındaydı. Vance onlarda göç ve seçim mesajı gördü.

Kargaşa yalnızca bir Fransa hikâyesi değil. Brüksel'de yüzlerce genç eğitimin pahalılaşmasına karşı sokağa çıktı, Lizbon'da on binlerce kişi pahalı konuta karşı protesto yaptı, Milano ve Bologna'da polis biber gazı ve tazyikli su kullandı. Komşu Arnavutluk'ta Başbakan Edi Rama'ya karşı öğrenci protestoları sürdü - polis, plastik mermi olduğundan şüphelenilen mühimmat kullandı.

Pahalı hayat, kötü kamu hizmetleri, devletin sunduğundan fazlasını isteyen gençler - bu, Fransa'dan bir haber gibi mi, yoksa herhangi bir Balkan kahvehanesinden mi geliyor? Paris'te şimdi iktidarın barışçıl yüz binleri mi dinleyeceği, yoksa yalnızca vitrin kıranlardan mı söz edeceği belirleniyor.