Skip to content

Mihailova, Saray, küçülen daireler, Makedonya'sız AB ve Onkoloji: her sorunun başkasının adresinde bittiği hafta

1 dk okuma
Paylaş
Mihailova, Saray, küçülen daireler, Makedonya'sız AB ve Onkoloji: her sorunun başkasının adresinde bittiği hafta

Hiçbir şey fark etmeyen sınır

Koçani - İştip hızlı yolunda 33 yaşında bir erkeğin hayatını kaybettiği trafik kazası nedeniyle yargılanan Iva Mihailova'nın pazartesi günü bir karakola gelip imza vermesi gerekiyordu. Bunun yerine Sofya'da ortaya çıktı. Makedon ve Bulgar olmak üzere iki pasaportuna da geçen yılın ekim ayında el konulmuştu, Koçani'den ayrılması yasaktı ve adı İçişleri Bakanlığı'nın yasaklılar listesindeydi. Bunların hiçbiri yetmedi: Bakanlığa göre sınır kontrol sisteminde kayıtlı bir çıkış yok, Bulgar polisine göre ise yasal bir giriş de yok.

Oradan itibaren soru yolculuğa çıktı. Dışişleri Bakanlığı Bulgaristan büyükelçisini çağırdı ve Avrupa Birliği ile Avrupa Konseyi'ni bilgilendireceğini açıkladı; mahkeme ise bulunduğu anda başlayacak 30 günlük tutukluluk kararı verdi. Sofya, Anayasası'nın 25. maddesiyle yanıt verdi ve onu bulmak için hiçbir adım atmadığını duyurdu; Adalet Bakanlığı ise iade sürecini başlatabilmek için onun yerinin tespit edildiğine dair bildirimi bekliyor. Kısır döngü tamamlandı: Üsküp, Sofya'nın onu bulmasını bekliyor; Sofya ise onu aramadığını söylüyor.

Hafta sonuna doğru Başbakan Mickoski, delillerin bir kısmının önce NATO'daki ortaklara gösterileceğini açıkladı. Ama iki versiyon var ve ikisi de İçişleri Bakanlığı'na çıkıyor. Çıkış kayda geçmediyse, sınırda bir delik var demektir. Avukatının iddia ettiği gibi kontrolden geçtiyse, sınır kapısında biri onu gördü ve geçmesine izin verdi. İç denetim ne zaman bitecek - ve sonucunun altına kim imza atacak?

Kilit altında kalan rakam

Haftanın en gürültülü hikâyesi Mihailova idiyse, en sessizi kimsenin söylemek istemediği rakamdı. Otuz yılı aşkın geçmişe sahip süpermarket zinciri Tinex, Priştine merkezli Proeks Internacional'e geçti ve anlaşmanın bedeli gizli kaldı. Saray'da iki gencin dövülmesi nedeniyle altı polis açığa alınacak, ancak İçişleri Bakanlığı olaydan dört gün sonra, bir parti fotoğrafları çoktan yayımladıktan sonra harekete geçti - ve ilk polis raporunu bugüne kadar kamuoyundan kimse görmedi. Polis sendikası ise uyuşturucu ve bir polisin elinden alınan hizmet silahıyla, Bakanlığın açıklamasında hiç yer almayan bambaşka bir hikâye anlatıyor.

Bu tablo Jane Sandanski Bulvarı'nda da tekrarlandı: düğün konvoyu gelini almak için bulvarın ortasında durdu, video medyaya ulaştı ve ancak o zaman dört sürücü Üsküp Emniyeti'ne çağrıldı. Ne kadar ödeyeceklerini Bakanlık söylemiyor. Devlet ise vatandaşları yeni bir halk tahvili aracılığıyla kendisine borç vermeye çağırıyor; tahvilin faizi, vadesi ve asgari tutarı henüz bilinmiyor. Soruyu çözecek veri hep yayımlanmadan kalıyorsa, okur neye güvenecek - basın açıklamasına mı?

Küçülen daire

Üsküp'ün üzerindeki vinçler bir inşaat patlaması gibi görünüyor, ağustos istatistikleri ise bunu yalnızca ilk bakışta doğruluyor. 1.030 yeni daire planlanmış, geçen ağustosa göre yaklaşık yüzde 60 fazla, ama toplam alanları yalnızca yüzde 25 civarında arttı. Planlanan ortalama daire neredeyse 100 metrekareden yaklaşık 78 metrekareye küçüldü. Piyasa ucuzlamıyor - sadece aynı paraya size daha az daire satıyor.

Satın almayan kira ödüyor ve o da yükseliyor. Eurostat'a göre Makedonya'da kiralar bir yılda yüzde 9,2 arttı; AB ortalaması ise yüzde 3. 300 euroluk kira artık 327,60 euro, üstelik tek bir metrekare bile kazanmamış bir daire için. Pompalarda benzin ve dizel, dünya piyasalarında yaklaşık yüzde 1,5 ucuzlamasına rağmen yerinden kıpırdamadı: borsanın aldığını dolar geri verdi. Konut tartışması neden hâlâ vinç sayısı üzerinden yürüyor da bir evin kaç yıllık maaşa mal olduğu üzerinden yürümüyor?

Başkasının konuşmasında bir örnek olarak Makedonya

Avrupa Birliği liderleri genişleme üzerine stratejik tartışmayı nihayet yaptı ve onu "jeostratejik bir yatırım" olarak nitelendirdi. Bölgedeki adaylar arasından adıyla yalnızca Karadağ anıldı. 2005'ten beri aday olan Makedonya sonuç bildirgesinde yok. Makedonya'yı en doğrudan anan Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković oldu - onu desteklemek için değil, sekiz şart koyduğu Podgorica'ya karşı Zagreb'in yapıcı olduğunu savunmak için bir argüman olarak. Karadağ'da ise milletvekili Knežević, Podgorica Hırvat şartlarını kabul ederse ayaklanma çağrısı yaptı.

Ülke içinde Başbakan, muhalefete Bulgaristan ile diyalog ekibinde bir yer teklif etti. SDSM bunu "sirk" olarak nitelendirdi, Levica Sofya ile ikili müzakereleri reddediyor, Sofya'dan ise anayasa değişikliklerinin yeniden müzakere edilmeyeceği sinyali geldi. Ayaklanmanın 85. yıldönümü kutlamasında Mickoski, Avrupa'ya "başımız dik" gireceğimizi söyledi. Onur bir duruştur. Ama engelleyen bir komşu, başkasının daha uzun süre engellemiş olmasıyla kendini savunuyorsa, her ülkenin kendi başarısına göre ilerlediği ilkesinin ne değeri kalır?

Birilerinin kontrolü dışında

Onkoloji Kliniği'nde yine Zoladex eksik ve Phesgo tedavisi alması gereken hastalar tedavi almadan geri gönderildi. Klinik, gecikmenin "Klinik'in doğrudan kontrolü dışında" olduğunu açıklayarak özür diledi. Kaç hastanın etkilendiğini ve ilacın ne zaman geleceğini açıklama söylemiyor. İlaç tedariki bir doğal afet değil - birisi sözleşmeleri imzaladı ve teslimatları takip etmesi gerekiyor.

Grip aşıları geldi - 30.000 doz, başlangıç tarihi 16-25 ekim arası olarak açıklandı - ama aşı portalında "kayıt sona erdi" yazıyor. Üsküp'te merkezi ısıtma iki gün erken başladı, ağustostan beri yüzde 5,96 daha pahalı fiyatlarla; Bulaşıcı Hastalıklar Kliniği, Şehir Hastanesi ve birkaç anaokulu dahil yaklaşık 170 bina soğuk radyatörlerle kaldı. Başbakan elektriğe yıl sonuna kadar zam gelmeyeceğini söylüyor, 1 Ocak için ise: "şirketlerin ne diyeceğini bekleyelim", çünkü kararı Düzenleme Komisyonu veriyor.

Bu hikâyelerin hiçbiri birinin "sorumluluk bende" demesiyle bitmedi. İçişleri Bakanlığı Sofya'ya bakıyor, Klinik dağıtımcıya, Başbakan Düzenleme Komisyonu'na. Önümüzdeki hafta kolayca kontrol edilebilecek iki tarih getiriyor: pazartesiye söz verilen Zoladex ve 25 ekime kadar başlaması gereken aşılama. O zaman açıklamaların arkasında adı ve soyadıyla duran biri olup olmadığı görülecek.