Nehir fazla sıcak diye üretimini kısmak zorunda kalan bir nükleer santral - yirmi yıl önce bu cümle bilimkurgu gibi gelirdi. Bugün bir işletme raporu. Krşko'daki santral kapasitesinin yüzde 80'iyle çalışıyor, çünkü Sava'nın suyu iznin izin verdiğinin üzerinde ısındı.

Sınır, deşarj noktasında 28 derece. Su bu sınıra ulaşırsa üretim daha da azaltılacak ya da tamamen duracak. Yönetim, Slovenya nükleer düzenleyicisinden izin verilen sıcaklığı geçici olarak 30 dereceye çıkarmasını şimdiden istedi. Bir sonraki aşamada güç yüzde 15 daha düşüyor, kapasitenin yüzde 50'sinin altında ise santral kapanıyor.

Bir güvenlik sorunu değil - ve tam da bu yüzden daha ilginç

Resmî tutum, bunun güvenlik değil çevresel bir kısıtlama olduğu yönünde. Reaktör, şimdiki 25 dereceden çok daha yüksek su sıcaklıkları için tasarlandı. Devlet sekreteri Tomazh Zhagar, sınırın çevrenin atık ısıyla aşırı yüklenmemesi ve Brezhice'deki barajda, tam karışım noktasının altındaki Sava suyunun sıcaklığının 28 dereceyi aşmaması için var olduğunu açıklıyor.

Yani reaktör iyi. Nehir değil. Ve akılda tutulmayı hak eden nokta bu: geçen yüzyılın altyapısı artık var olmayan bir iklim için projelendirildi. Kimse bunu, nehrin tek bir bloğun ısısını alacak kadar soğuk suyunun bulunmadığı bir ağustos için tasarlamadı.

Elektrik var, ama ithalat fırladı

Zhagar yeterli elektrik olduğunu ve tüketicilere arzın tehlikede olmadığını söylüyor - tüketim düşük, iletim kapasiteleri yeterli. Önemli olan şebeke istikrarı: reaktörün kesintisiz çalışması, elektrik ithalatı ve ihracatı için gereken frekansı koruyor.

Yine de azaltılan üretim ithalatı yaklaşık yüzde 20 artırıyor. Bu, günlük piyasalarda görülüyor, ama yıllık sözleşmeli hanelerde değil. En azından hemen değil - günlük piyasanın faturalara gecikmeyle ulaşma alışkanlığı var.

Bu bir Slovenya sorunu değil

Ve bizi doğrudan ilgilendiren kısım burası. Krşko tek örnek değil: Macaristan, Romanya ve Fransa da yakın zamanda blokları kapattı; orada Tuna'nın düşük seviyesi soğutma suyuna erişimi imkânsız kıldığı için. Krşko santrali, Balkanlar'a gelen elektriğin de alınıp satıldığı aynı bölgesel şebekede çalışıyor. En sıcak ayda birden fazla büyük üretici aynı anda üretimi kıstığında, bölge giderek küçülen ortak bir kaptan ithal ediyor.

Zhagar azaltmanın geçici olduğunu ve haftalık olarak gözden geçirildiğini söylüyor. Ama kalıcı çözüm, o da kabul ediyor, nehirden bağımsız ve iklim koşullarına dayanıklı bir nükleer tesisin inşasını gerektiriyor. Bu, on yıllarla ve milyarlarla ölçülen bir yatırım. Geriye kalan soru şu: Bölge bu bağımsızlığı şimdi planlamaya mı başlayacak, yoksa nehirlerin elektriğin ne zaman olacağına karar verdiği böyle birkaç ağustos daha mı bekleyecek?