Kruševo'nun evleri savaşları, isyanları ve iki dünya savaşını atlattı - ama kendi devletlerini atlatamıyorlar. Aile armasını taşıyan ayırt edici „timpanon"uyla taş ve ahşaptan bu mimari başyapıtlar, bugün tam da devlet koruması altında çöküyor. Burada mirasa nasıl davranıldığı hakkında her şeyi anlatan bir paradoks.

Rakamlar acımasız. Kruševo'da, tek tek kültürel varlık ilan edilmiş 32 özel korunan konut ve ayrıca 12 korunan yapı var. Ama beş ev çoktan tamamen çürüme halinde, çevredeki yayalar için tehlikeli. Bir zamanlar „Kruševo'nun güzeli" denen „Mančo Matak" sokağındaki bir ev, bugün bir harabe.

Sahipler statü ile gerçeklik arasında sıkışmış durumda. „Devlet, kâğıt üzerinde olması dışında, korunan evimin bakımına tek bir dinar bile yatırmadı," diyor Kosta Mickovski. Koruma statüsü en küçük tamirat için bile engeller yaratıyor: A lisanslı inşaat firmaları (ki neredeyse hiç yok), birden çok kurumsal onay gerekiyor; ihaleler çoğu zaman başarısız oluyor ve para bütçeye geri dönüyor. Bir sakin, bir çatıyı bitirmek için beş yıl bekledi.

Kültür Bakanlığı, miras üzerinde müdahaleler için 2026 yılına yaklaşık 7 milyon dinar ayırdı - tüm bir kasabanın korunması için neredeyse sembolik kalan bir miktar. Korunan evlere güneş paneli takmak da yasak; hatta belediyeler bile okul gibi kamu binalarına panel koyamıyor.

Prilep'teki kurumun eski müdürü, belediyelerin ortak finansman için „müdahale fonları" kurmasını öneriyor. Belediye ise doğrudan yetkisi olmadığını söylüyor - kararlar merkezi kurumlarda. Ve böylece top elden ele atılıyor, „Kruševo'nun güzeli" toza dönüşürken. Sonuncusu da düştüğünde kim hesap verecek?