Hükümet, Makedonya'nın doğal gaz piyasası operatörüne kavuşmasına karar verdi; görevi, hâlihazırda elektrik piyasasını düzenleyen MEMO DOOEL Üsküp üstlenecek.

Bu, bütünleşik modelin tercih edilmesi demek: kendi yönetimi, bütçesi ve istihdamı olan yeni bir kurum yerine, mevcut operatöre ek bir yetki veriliyor. Enerji, Madencilik ve Mineral Kaynakları Bakanlığı'nın gerekçesi pratik - MEMO'nun çalışan bilişim platformları ve enerji piyasası yönetme deneyimi zaten var; yeni bir operatör ise yüksek idari maliyet ve uzun bir kuruluş dönemi anlamına gelirdi.

Somut olarak ne yapılmalı

MEMO DOOEL Üsküp, yasal düzenlemelere uygun biçimde doğal gaz piyasası operatörünün kurulması sürecini başlatmak ve tüm örgütsel, teknik, bilişim, yasal ve mali parametreleri kapsayan bütüncül bir plan hazırlamakla görevlendirildi.

Akılda tutulmaya değer yükümlülük: şirket en az üç ayda bir hükümete, Enerji Bakanlığı'na, Maliye Bakanlığı'na ve Enerji Düzenleme Komisyonu'na ilerlemeyi raporlamak zorunda. Yani bu kararın üç aylık bir hesap verme süresi var. Bu raporu birinin okuyup okumayacağı ayrı mesele - ama talep edilebilecek bir belge var.

Bu neden şimdi oluyor

Yanıt sahadaki demirde. Yunanistan - Makedonya doğal gaz bağlantı hattı inşa halinde ve işleyen bir piyasa operatörü olmadan içinden akacak gazın ticareti yapılacak bir yer yok. Piyasası olmayan bir bağlantı hattı, tek girişi ve tek çıkışı olan, fiyatı da gazı içeri verenin belirlediği bir borudur.

Piyasa operatörü demek, birden fazla tedarikçi, borsada işlem ve tek bir sözleşmeyle değil arz ile talebin oluşturduğu bir fiyat demek. Gazlaştırma ile gerçek bir gaz piyasası arasındaki fark budur - ve Makedonya'da bugüne kadar bunlardan yalnızca biri vardı.

Hâlâ bilmediklerimiz

Karar bir çerçeve, tarih değil. Operatörün ne zaman işler hale geleceğine dair yayımlanmış bir süre yok, kuruluşun ne kadara mal olacağına dair bir rakam yok, ilk işlemin ne zaman yapılabileceğine dair bir bilgi yok. Bunların hepsinin, MEMO'nun hazırlayacağı planda yer alması gerekiyor.

Bir de kurumların kendiliğinden açmadığı bir soru var: aynı şirket hem elektrik hem de gaz piyasasını düzenleyecek. Bu tasarruf getiriyor, ama aynı zamanda yoğunlaşma da - iki stratejik enerji işlevi tek bir kuruluşta, aynı yönetim ve üzerinde aynı düzenleyiciyle. Bu iki piyasa kesişmeye başladığında, ki enerjide her zaman kesişirler, aralarındaki bağımsızlığı kimin değerlendirdiği önem kazanacak.