Ohri kara listede son bulmadı. Busan'daki Dünya Mirası Komitesi'nin 48. oturumunda UNESCO, Ohri Bölgesi'nin şimdilik Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne kaydedilmemesine karar verdi - ve bunun yerine, Makedonya ile Arnavutluk'a koruma tavsiyelerini uygulamaları için beş yıl daha tanıdı. İlk bakışta iyi haber. Ama iyi haber değil.

Çünkü beş yıl bir zafer değil. Bunlar UNESCO'nun uyguladığı en ciddi tedbirin - ve muhtemelen ondan önceki son uyarının - ertelenmesidir. Tartışma öncesi hazırlanan çalışma belgeleri açıktı: tehlike listesine kayıt için koşullar hâlâ karşılanıyor, ve karar taslağı tam da bunu öneriyordu. Sonuç ancak oturumun kendisinde bir değişiklik önergesi sunulduktan sonra tersine döndü, ve üyelerin çoğunluğu devlete bir süre daha tanımaya karar verdi.

Her şeyi anlatan sayı

Ohri Bölgesi'nde bugün 4.847 kaçak yapıdan söz ediliyor. Bu gökten düşen bir sayı değil - ülkedeki en korunan gölün yanı başında binlerce yasadışı yapı mantar gibi çoğalırken kurumların başka yöne baktığı yılların sonucudur. Ve devletin işini yapmadığının kanıtı soyut değil: 2019'dan 2024'e kadar 456 kesin ve icra edilebilir yıkım kararı çıkarıldı. Uygulanan - bir tane bile değil.

Yani, yasamız var, kararlarımız var, mühürler ve imzalar var. Eksik olan tek şey - bunun uygulanma iradesi. Kaçak yapıların „yasal biçimde yıkılması gerektiği“ yönündeki açıklamalar makul geliyor, ama çok geç geliyor. Asıl soru nasıl yıkılacağı değil, en baştan neden inşaata izin verildiğidir. Hukukun üstünlüğü buldozerle başlamaz - kimsenin izin olmayan yerde inşaat yapmaya cesaret edememesiyle başlar.

Ohri'nin taşıdığı sorunlar çoktandır biliniyor ve UNESCO bunları on yıldan fazla süredir tekrarlıyor: kontrolsüz kentleşme, turizm baskısı, atık sular, kirlilik, gölü paylaşan iki devlet arasındaki yetersiz koordinasyon. Kıyı şeridi, Studenčiško Blato ve eski şehir çekirdeği özellikle hassas kalıyor. Her oturum - aynı notlar. Her oturum - yeni bir süre.

Dünya mirası statüsü ebedi değil ve kendiliğinden gelmiyor. O, yönetimle hak edilir, ve tam da yönetim açıkça eksik. Eğer bu beş yıl da öncekiler gibi komisyonlarda, idari prosedürlerde ve tören konuşmalarında son bulursa, o zaman kendimizden başka suçlayacak kimse olmayacak. Ohri'nin yeni stratejilere ihtiyacı yok. Yıllardır bir çekmecede toz toplayan o 456 kararı nihayet uygulayacak birine ihtiyacı var.