Mihailova Davası NATO'ya Gidiyor: Mickoski Sofya'yı Suçluyor, İçişleri Bakanlığı İse Onun Sınırı Nasıl Geçtiğini Hâlâ Açıklamadı

Başbakan Hristiyan Mickoski, İva Mihailova'nın kaçışının iktidarla ayarlandığı iddialarının "suya düştüğünü" söylüyor. Sunduğu yanıt iç kamuoyuna yönelik bir delil değil, müttefiklere yönelik bir gösteri: ülkeyi nasıl terk ettiğine dair soruşturma biter bitmez, delillerin bir kısmını ilk önce NATO'daki ortaklar görecek ve dava Avrupa Birliği önüne de getirilecek.

Sofya'ya yönelik ton diplomatik filtresiz. "Bu başarısız girişim büyük zarar verdi, resmi Sofya'daki hükümete diplomatik zarar verdi, ama bu onların sorunu; bizim sorunumuz adaletten kaçan adamı ve kadını adaletin karşısına çıkarmak" dedi Mickoski. Daha önce bir televizyon röportajında "NATO'daki ortağımız bugün hüküm giymiş suçluların sığınağı" demişti.

Makedonya ve Bulgaristan vatandaşlığı bulunan Mihailova, Koçana - İştip ekspres yolunda 33 yaşındaki Besim Durmişi'nin hayatını kaybettiği trafik kazası nedeniyle Koçana mahkemesinde yargılanıyor. Suçlu olup olmadığına henüz mahkeme karar verecek. Babası zaten mahkûm edildi ve Hükümete göre Bulgaristan'da bulunuyor. O ayrıldıktan sonra Koçana mahkemesi hakkında 30 günlük tutukluluk kararı verdi, Üsküp de Interpol aracılığıyla bulunmasını, tutuklanmasını ve iadesini talep etti.

Sofya bir kanun maddesiyle yanıt verdi: onaylanmış bir uluslararası antlaşma izin vermedikçe bir Bulgar vatandaşı cezai kovuşturma için başka bir devlete teslim edilemez. Mihailova bu arada Sofya'daki "Pirogov" hastanesine kaldırıldı; avukatı Nikolay Dimitrov'a göre en az bir hafta daha orada kalacak. "O bir kaçak değil, saklanmıyor" diyor avukat.

Hiçbir şey fark etmeyen bir sınır

En rahatsız edici soru burada ve bu soru Sofya'ya değil. İçişleri Bakanlığı, sınır polisi sisteminde Mihailova'nın kayıtlı bir çıkışı olmadığını söylüyor. Kendisi ve avukatı ise normal bir sınır kapısından geçtiklerini ve kimlik kontrolünden geçtiklerini söylüyor. Seyahat belgelerine el konulmuştu ve mahkeme hareketlerini kısıtlamıştı. İki versiyondan biri doğru değil ve ikisi de İçişleri Bakanlığı'na çıkıyor.

Çıkış kaydedilmediyse ve o yine de Sofya'daysa, sınırda bir delik var demektir. Avukatının iddia ettiği gibi kontrolden geçtiyse, kapıda biri onu gördü ve bıraktı demektir. Muhalefet cevabını çoktan seçti. SDSM lideri Venko Filipçe, Dışişleri Bakanı Timço Mutsunski'yi, İçişleri Bakanı Pançe Toşkovski'yi ve Başbakanı kaçışı ayarlamakla suçladı. "Pançe onu bıraktı, sınırı 'İsviçre peyniri' imiş" dedi Filipçe; parti Toşkovski'nin istifasını istiyor.

Zamanlama da yardımcı olmuyor. Mihailova, Mutsunski'nin 8 Ekim'de Sofya'da Bulgaristan Dışişleri Bakanı Velislava Petrova-Çamova ile baş başa görüşmesinden birkaç gün sonra ayrıldı. Bu bir anlaşmanın kanıtı değil, ama şüphenin tek bir açıklamayla kaybolmaması için yeterli.

İlke mi, seçici hafıza mı

Makedonya, hükümlülere sığınak veren bir müttefik hikâyesiyle NATO'ya gidiyorsa, birinin 2018'de ülkeyi yasa dışı yollarla terk edip Macaristan'a giden Nikola Gruevski'yi sorması doğal. Budapeşte 2019'da onun iadesini reddetti, oysa hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararları var. Başbakanın o davayı da açıp açmayacağı sorusuna Hükümet, SDSM'ye sorulmasını söyledi. Avrupa Komisyonu ise bir Makedon televizyonunun sorusuna ikili davalara müdahale etmediği yanıtını verdi.

Üsküp'ün sanıkların mahkeme önüne çıkmasını talep etmeye hakkı var. Ama bu talebin inandırıcılığı Brüksel'de değil, sınır kapısında inşa edilir. İçişleri Bakanlığı seyahat belgelerine el konulmuş birinin sistemden nasıl kaybolduğunu açıklamadıkça, NATO'ya gönderilen her mesaj yanlış gişeye verilmiş bir şikâyet gibi duyulacak. Soruşturma ne zaman bitecek ve sonucunu kim imzalayacak?