Makedonya Enerji Düzenleme Kurulu (RKE) daha baharda fikri ortaya atmıştı: hane halkları için daha fazla saat ucuz elektrik, belki de ucuz bir cumartesi. İlk açıklamalara göre analizler eylül sonuna kadar hazır olacaktı. Eylül geçti. Analizler gelmedi.

Ekim başında RKE Başkanı Aco Ristov blok tarifeler ve ucuz tarifeyle ilgili bir analizi yeniden duyurdu. Nihai bir karar olmadığını, çünkü Kurul'un bir sonraki üç yıllık düzenleme dönemi için enerji şirketlerinden gelecek verileri ve talepleri beklediğini söylüyor. Ristov, "Bir analiz yapacağız, kamuoyu tartışmasıyla çıkacağız ve tüm ilgili tarafları, üniversiteyi ve enerjide söz sahibi olan herkesi sürece dahil edeceğiz" diyor.

Güneş piyasayı değiştirdi, tarife yerinde saydı

Değişikliğin ardındaki mantık açık ve bu sefer vatandaşın lehine. Mevcut model, elektriğin gündüz en pahalı olduğu enerji krizi döneminde oluşturuldu. O zamandan bu yana güneş santralleri piyasayı alt üst etti. Ristov, "Güneş enerjisinden aşırı üretimin olduğu gündüz saatlerinde ucuz enerjimiz var, akşam ise güneş olmadığında elektrik daha pahalı olabiliyor" diye açıklıyor.

Bugün hane halkları ucuz gündüz tarifesinden yalnızca 13.00-15.00 arasında, ayrıca gece ve pazar tarifesinden yararlanıyor. Daha mayıs ve haziranda gündeme gelen seçenekler arasında, ucuz gündüz tarifesinin borsa fiyatlarının çoğu zaman en düşük olduğu 11.00-15.00 aralığında dört hatta beş saate çıkarılması var. Sanayinin daha az tükettiği, güneş santrallerinin ise hafta sonu da üretim yaptığı cumartesi günleri için ucuz tarife de değerlendiriliyor.

RKE buna paralel olarak üretim ve tüketimin gerçek ya da gerçeğe yakın zamanda izlenebileceği dijital bir platform planlıyor. Ristov, bugüne kadar aylık, altı aylık ya da yıllık düzeyde yapılan veri toplamanın ayrıntılı analizler için yeterli olmadığını kabul ediyor. Blok tarifeler ile iletim ve dağıtım için düzenlenen fiyatlar da masada; bu kalemlerin bir kısmının düşürülmesi de dışlanmıyor.

Önce aralık, sonra ocak

Nihai kararın aralıkta çıkması, yeni fiyatların ise 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanması bekleniyor. Hükümet zam planlamadığını, aksine elektriği ucuzlatmanın ya da vatandaşlara daha fazla ucuz saat sağlamanın yolunu aradığını söylüyor. Güzel. Ama gün ortasındaki dört ucuz saat en çok saat 11'de evde olan kişinin işine yarar. Yeni model yalnızca emekliler ve evden çalışanlar için mi tasarlanacak, yoksa akşam beşte işten dönen aile de düşünülecek mi? Bu soru şimdilik hiçbir açıklamada duyulmuyor.