Komisioni Rregullator i Energjetikës që në pranverë e hapi idenë: më shumë orë rrymë të lirë për amvisëritë, ndoshta edhe të shtunë të lirë. Paralajmërimet e para ishin se analizat do të jenë gati deri në fund të shtatorit. Shtatori kaloi. Analizat nuk arritën.

Në fillim të tetorit, kryetari i KRE-së Aco Ristov sërish paralajmëroi analizë të tarifave bllok dhe të tarifës së lirë. Vendim përfundimtar, thotë ai, nuk ka, sepse Komisioni pret të dhënat dhe kërkesat nga kompanitë energjetike për periudhën e ardhshme trevjeçare të rregulluar. „Do të bëjmë analizë, do të dalim me debat publik dhe do t'i përfshijmë të gjitha palët e përfshira, universitetin dhe të gjithë ata që kanë peshë në energjetikë“, thotë Ristov.

Dielli e ndryshoi tregun, tarifa mbeti

Logjika pas ndryshimit është e qartë dhe, për ndryshim, në favor të qytetarëve. Modeli aktual u krijua gjatë krizës energjetike, kur rryma ishte më e shtrenjta gjatë ditës. Ndërkohë, centralet fotovoltaike e përmbysën tregun. „Kemi energji të lirë gjatë ditës, kur ka hiperprodhim nga fotovoltaikët, ndërsa në mbrëmje, kur ata mungojnë, energjia elektrike mund të jetë më e shtrenjtë“, shpjegon Ristov.

Sot amvisëritë kanë tarifë të lirë ditore vetëm nga ora 13 deri në 15, plus atë të natës dhe të së dielës. Ndër opsionet që u përmendën që në maj dhe qershor është që tarifa e lirë ditore të zgjatet në katër, madje edhe pesë orë, në periudhën nga ora 11 deri në 15, kur çmimet e bursës shpesh janë më të ulëtat. Shqyrtohet edhe tarifë e lirë të shtunën, kur industria harxhon më pak, ndërsa centralet solare prodhojnë edhe gjatë fundjavës.

Paralelisht, KRE planifikon platformë digjitale për ndjekjen e prodhimit dhe konsumit në kohë reale ose gati reale. Ristov pranon se mbledhja e deritanishme e të dhënave në nivel mujor, gjashtëmujor ose vjetor nuk mjafton për analiza të detajuara. Shqyrtohen edhe tarifat bllok dhe çmimet e rregulluara për transmetim dhe shpërndarje, pa përjashtuar uljen e një pjese të këtyre detyrimeve.

Dhjetor, pastaj janar

Vendimi përfundimtar pritet në dhjetor, ndërsa çmimet e reja duhet të vlejnë nga 1 janari i vitit 2027. Qeveria siguron se nuk planifikon shtrenjtim, por kërkon mënyrë që rryma të lirohet ose qytetarët të marrin më shumë orë të lira. Mirë. Por katër orë të lira gjatë ditës janë më të dobishme për atë që është në shtëpi në orën 11. A do të bëhet modeli i ri vetëm për pensionistët dhe për ata që punojnë nga shtëpia, apo edhe për familjen që kthehet nga puna në pesë pasdite? Kjo pyetje për momentin nuk dëgjohet në paralajmërime.