Çiftçiler bunu fazla söze gerek duymadan anlatıyor: şimdiye kadar onlar çalıştı, en büyük kârı ise alıcılar elde etti. Tarım Bakanlığı şimdi kuralların değiştirilmesini öneriyor - iki taslakla; bunlardan Tarım ve Kırsal Kalkınma Kanunu'ndaki değişiklikler Elektronik Ulusal Mevzuat Sicili'nde (ENER) yayımlandı.

Fiyat alımdan önce, sonra değil

Tarım Ürünleri Piyasalarının Düzenlenmesi Kanunu taslağı kulağa apaçık gelen bir kural getiriyor: organize alım yalnızca Alıcılar Sicili'ne kayıtlı tüzel kişiler ve şahıs tüccarlar tarafından yapılabilecek. Sicili bakanlık tutacak, verilerin bir kısmı kamuya açık olacak; böylece çiftçi, alıcının kayıtlı olup olmadığını ve hangi ürünler için kayıtlı olduğunu kontrol edebilecek.

Alım yazılı sözleşmeye dayanmak zorunda olacak. Önceden belirlenmiş sabit bir fiyat yoksa, alıcı alıma başlamadan önce fiyatı ya da hesaplama yöntemini açık ve görünür biçimde ilan etmek zorunda olacak; yöntem de "açık, anlaşılır, doğrulanabilir ve sözleşme taraflarının erişebileceği" nitelikte olmalı. Teslimatta çiftçi, miktar, kalite, fiyat, toplam değer ve ödeme vadesini gösteren bir teslim belgesi alacak.

Alıcıların sağlam ve onaylı bir terazisi olması gerekecek. Geç ödeme riskinin daha yüksek olduğu ürünlerde Hükümet, mali yeterlilik kanıtı - banka teminatı, kredi limiti ya da ödeme sigortası - isteyebilecek. Kayıt için ise alıcının, kesinleşmiş bir kararla tespit edilmiş, çiftçilere ödenmemiş borcu olmaması gerekecek.

Büyüklüğe göre cezalar

İkinci değişiklik, yani Tarım ve Kırsal Kalkınma Kanunu'ndaki düzenleme, kurallara diş kazandırıyor. Cezalar artık herkes için aynı olmayacak. Alımdaki ihlaller için mikro işletme 700 ile 1.000 avro, küçük işletme 1.500 ile 2.000, orta ölçekli işletme 5.000 ile 6.000, büyük işletme ise 8.000 ile 10.000 avro arasında ödeyecek. Şirketteki sorumlu kişiye 300 ile 500 avro arasında ceza verilebilecek; bazı ihlaller için üç aydan iki yıla kadar geçici faaliyet yasağı da öngörülüyor. Diğerlerinin yanı sıra sicile kaydolmadan alım yapmak, alınan ürünlerin parasını ödememek ve sözleşmelerde yasa dışı değişiklik yapmak cezalandırılacak.

Turfanda sebze yetiştiren çiftçiler, "Ancak cezalarla bir düzen kurulabilir. Kimin, nasıl ve hangi fiyattan aldığı bilinecek" diyor.

Kâğıt üzerinde bu, son dönemde köy için yapılmış en makul önerilerden biri. Ama kâğıt işin kolay kısmı. Sicil, sözleşmeler ve onaylı teraziler, ancak Devlet Tarım Müfettişliği sezon boyunca, kamyonlar kuyrukta beklerken ve fiyat yerinde pazarlık edilirken alım noktalarına gerçekten çıkarsa bir anlam taşır. Bunu hiçbir taslak garanti edemez.