Sırbistan hükümeti vatandaşlara elektrik tasarrufu çağrısı yaptı. Çevresel bir öneri olarak değil, 36 ile 39 derece arasındaki sıcaklıklar sürdüğü sürece önümüzdeki on gün için bir tedbir olarak. Kendi hidroelektrik ve termik santralleri olan bir devlet, insanlardan klimayı açmamalarını alenen istemek zorunda kalıyorsa, bu artık sıcak dalgası değildir. Bu bir açıktır.

Geri kalan her şeyi açıklayan rakam Cerdap'tan geliyor. Madencilik ve Enerji Bakanı Dubravka Cedoviç Handanoviç'e göre Cerdap 1 kapasitesinin yüzde 20'siyle, Cerdap 2 ise yüzde 30'uyla çalışıyor. Su girişi saniyede 1.500 metreküp; bu, 2003'ten, ondan da önce 1985'ten bu yana görülen en düşük seviye. Yani bölgenin en büyük hidroelektrik santrali, tam da tüketimin zirvede olduğu anda, inşa edildiği kapasitenin beşte biri kadar üretiyor.

Ortak fatura olarak Tuna

Sorun Sırbistan'a özgü değil. Macaristan ve Romanya, Tuna'da sistemleri soğutmaya yetecek su bulunmadığı için nükleer reaktörleri kapatıyor. Yani aynı nehir, aynı anda hem Sırbistan'da hidroelektrik üretimini düşürüyor hem de komşularda nükleer enerjiyi devre dışı bırakıyor. İklim riskinin megavat cinsinden nasıl göründüğünü merak eden varsa, cevabı bu.

Başbakan Curo Macut, aşırı sıcaklıklar ve düşük su seviyeleri için kriz masasını topladı. Drina'daki hidrolojik durum bir miktar daha iyi; su ortalamanın altında, ama biyolojik minimumun üzerinde. Akılda tutulmaya değer bir ifade: „biyolojik minimumun üzerinde", nehrin henüz nehir olmaktan çıktığı duruma gelmediği anlamına geliyor.

Bu, bütün bölge hakkında ne söylüyor

Balkan elektrik sistemi birbirine bağlı. Bir devlet açığa düştüğünde tüketmeyi bırakmaz, satın alır. Üstelik aynı anda diğerlerinin de açık verdiği bir piyasadan, 40 derecelik günlerde satın alır. Sırbistan Hidrometeoroloji Enstitüsü hafta ortası için 40 derece civarı sıcaklık, en düşük 23-25 derece öngörüyor.

Bölgede yıllardır enerji dönüşümünden, bir gün gerçekleşecek, 2040'a kadar süresi olan bir belgedeki bir şey gibi söz ediliyor. Bu dalga daha basit bir şeyi gösteriyor: sistemler artık var olmayan bir iklime göre tasarlandı. Hidroelektrik santraller farklı su rejimine sahip nehirler için, termik santraller ise daha kısa süren yazlar için kurulmuştu.

Üsküp'ten Belgrat'a fatura ödeyen herkes için soru şu: tasarruf çağrılarının arkasında bir plan mı var, yoksa yalnızca bu dalganın bir sonrakinden daha hızlı geçeceği umudu mu?