Постои регион во Италија за кој Италијанците велат дека не постои. „Молизе не постои, издржува” – пишува муралот на уличниот уметник Бјанкошок во селото Чивитакампомарано. Оваа самоиронија стана unofficijalen симбол на еден од малку последните вистински непоткупени делови на Европа. 230 километри од Рим, помал по население и површина дури и од Лихтенштајн – и понуда која звучи невозможно: до 8.000 евра годишно само ако дојдеш да живееш тука.

Молизе е втората најмалку населена регија во Италија. Селата се празнат со децении, а властите решиле да го свртат трендот со финансиски стимулации за нови жители. Логиката е едноставна: подобро е да платиш некој да дојде отколку да гледаш селото да умре. Дали тоа го знаеме и на Балканот? Разликата е дека Италија нуди пари, а нашите општини нудат ветувања.

Но зошто да одиш во Молизе покрај парите? Историјата е вртоглава. Во Сепинум се наоѓа еден од најдобро зачуваните римски археолошки паркови на светот – форуми, базилики, театар од прв век. Овците сè уште минуваат низ истите врати низ кои поминувале пред две илјади години. Во Изернија, праисторискиот град Сампит, се наоѓаат остатоци на „Homo aeserniensis” – над 700.000 години стари. Во Агноне работи ковачница на ѕвона која работи без прекин уште од 1040 година – истата метода, истиот занает, непроменет со векови.

Чивитакампомарано – 150 жители – беше готово мртво село пред 2014 година. Денес, летните уметнички фестивали го прават еден од поинтересните места во регионот. Термоли на брегот носи замок од 11 век. Кампобасо, главниот град, е медиевален лавиринт над модерен центар. Ова е Италија пред масовниот туризам – пред „направено за Инстаграм”. Дали вреди да се оди? Ако барате автентичност повеќе од Колосеум со 50.000 посетители на ден – одговорот е очигледен.