Островот на младоста: кубанскиот остров со 56 точки за нуркање, затворот каде лежел Фидел Кастро и пештери со предколумбовски цртежи

Рубен Кортада на 6 октомври наполни 42 години, во добар момент од кариерата. Шпанската публика повторно го гледа како Рамиро Арибас во „Сира“, продолжението на серијата „Времето меѓу шевовите“, повторно со Адријана Угарте, прикажано пред неколку дена на Филмскиот фестивал во Сан Себастијан. Кортада вели дека во првата серија дури барале дозвола од авторката Марија Дуењас Рамиро да умре, но вториот роман му ја сменил судбината: „Кој друг поблизок непријател од Рамиро за оваа втора сезона? Не можам да замислам друг негативец.“

Но актерот кој кариерата ја изгради во Шпанија има едно место на кое секогаш се враќа. Тоа не е Мадрид, ниту Хавана. Тоа е Островот на младоста (Isla de la Juventud) на Куба, каде што е роден и каде го поминал детството – таму играл тенис, таму почнал да се интересира за глума. Островот за кој надвор од Куба знаат малкумина.

Втор по големина, а речиси непознат

Лежи јужно од главниот кубански остров, одвоен од него со заливот Батабано, и е втор по големина во кубанскиот архипелаг. Со векови се викал Остров на боровите (Isla de Pinos) – име што го носел сè до 1978 година. Релативната изолација му ја зачувала природата: на околу 2.400 квадратни километри се менуваат ниски планини, борови шуми, мочуришта, мангрови, пештери, гребени и плажи што сè уште се далеку од големите туристички рути на Карибите.

Едно од местата што Кортада особено ги памети е хотелот Colony на западниот брег. Во близина е Природниот парк Пунта Франсес, едно од најдобрите места на Куба за нуркање. Меѓу Пунта Педерналес и Пунта Франсес има 56 точки за нуркање – корални ѕидови, горгонии, сунѓери, пештери, премини и подводни тунели. На копно чекаат километри речиси недопрен брег и плажи со светол песок опкружени со зеленило.

Затвор, револуција и млад Марти

Островот има и неочекувана историја. Покрај Нуева Херона, мирниот мал главен град, стои Presidio Modelo – огромен затвор изграден во дваесеттите години на минатиот век по паноптички модел, со кружни згради со ќелии и централна стражарска кула. Низ него поминале голем број политички затвореници, а по нападот на касарната Монкада и Фидел Кастро и други кубански револуционери. Во близина е имотот Ел Абра, каде што во 1870 година бил интерниран сосема младиот Хосе Марти пред да замине за Шпанија; денес е музеј. Во внатрешноста е Џунглата на Џонс, ботаничка градина основана на почетокот на 20 век, со растенија донесени од разни краеви на светот.

Затвор во кој лежел човекот што подоцна ќе ја води државата – Балканот добро ја знае таа иронија на историјата. Колку ќелии во регионот ги памтат луѓето што потоа седнаа во фотелјите на власта?

Мочуришта, пештери и цртежи на сонцето

Колку подалеку на југ, толку подивјо. Мочуриштето Лание е природна граница меѓу двете половини на островот, а зад него почнуваат шуми, мангрови и заштитени подрачја. На југоисточниот брег се кријат пештерите на Пунта дел Есте, прогласени за национален споменик и едно од најважните наоѓалишта на предколумбовска карпеста уметност на Куба. Нивните цртежи, некои составени од концентрични кругови, се поврзуваат со набљудувањето на сонцето и минувањето на времето.

А плажите се приказна за себе. На север се мали, со темен или сивкав песок, а на југ се протегаат долги ленти бел песок пред корални дна, како во Пунта Франсес. Подалеку на исток, во архипелагот Лос Канареос, е Кајо Ларго дел Сур – уште еден рај со бел песок и проѕирна вода, со плажите Сирена, Параисо и Бланка и со места каде морските желки ги несат јајцата. Доволно за да се разбере зошто Кортада, по толку години далеку од Куба, токму тука се враќа дома.