Унгарскиот парламент на вонредна седница, на барање на обвинителството, му го укина имунитетот на премиерот Петер Маѓар. Во истиот пакет без заштита останаа и двајца поранешни министри – Балаж Ханко, некогашен министер за култура и иновации од редовите на Фидес, и Миклош Сестак, поранешен министер за развој. Сите тројца се пратеници во актуелниот состав на парламентот.

Телефонот што заврши во Дунав

Случајот против Маѓар е речиси филмски. Во јуни 2024 година, во еден будимпештански ноќен клуб, тој влегол во расправија со маж кој го снимал со мобилен телефон. Според обвинителството, Маѓар му го зел телефонот и го фрлил во Дунав. Уредот подоцна бил пронајден со помош на нуркачи. Во тоа време Маѓар бил пратеник во Европскиот парламент, кој не го одобри укинувањето на неговиот имунитет, па постапката застана. Мандатот во Европскиот парламент му истече на 8 мај 2026 година – а со него и заштитата. Обвинителството сега случајот го води како сомневање за кражба.

Најинтересниот детал е што Маѓар самиот јавно побара парламентот да му го укине имунитетот. Истовремено, го критикуваше обвинителството што неговиот случај го разгледува заедно со предметите на Ханко и Сестак, тврдејќи дека станува збор за сосема различни работи. Најави и иницијатива за укинување на пратеничкиот имунитет за кривични дела што се гонат по службена должност.

Телефон наспроти милијарди

Разликата меѓу трите предмети боде очи. Ханко е под истрага поради Националниот фонд за култура (НКА), чии средства, според обвинителството, биле користени на начин што можел да му нанесе значителна штета на државниот буџет – станува збор за околу 17,3 милијарди форинти потенцијална штета. Тој ги отфрла обвинувањата и најавува дека ќе ги оспорува детално. Сестак е опфатен со посебна истрага за набавките на автобускиот превозник „Воланбус“ од 2015 до 2018 година, каде обвинителството се сомнева во примање мито, а унгарските медиуми пишуваат за повеќемилионски износи.

Со една одлука, значи, парламентот го отвори патот за истрага против премиер осомничен за фрлен телефон и против двајца поранешни министри осомничени за милијардна штета и мито. Укинатиот имунитет не значи вина за никого од нив. Тој само ја трга правната пречка обвинителството директно да ги испита како осомничени, ако за тоа постојат законски услови и доволно докази.

Маѓар ја презеде владата пред пет месеци, по ерата на Виктор Орбан, со ветување дека ќе ја исчисти државата. Сега првиот сериозен тест на тоа ветување е тој самиот – и засега бира да не се крие зад функцијата. Колку премиери на Балканот би побарале истото за себе?