Собранието денеска ќе ја продолжи 102-та седница, со 260 милиони евра задолжување како главна точка на дневниот ред. Заемот е по скратена постапка – што значи дека Парламентот треба да гласа без проширената расправа што е стандард за толку голема финансиска одлука.

Од кого се позајмува? Од конзорциум на пет инвестициски банки: KfW IPEX-Bank (Германија), Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (Шпанија), Erste Group Bank (Австрија), AKA Ausfuhrkredit-Gesellschaft (Германија), и Merrill Lynch International (САД). Парите ќе се повлекат во една транша.

Условите се важни и треба да се прочитаат внимателно. Отплатата трае седум години, со тригодишен грејс-период (отплата на главнина почнува по три години). Каматата е променлива – шестмесечен ЕУРИБОР + маржа од 2,10 проценти. Држава плаќа еднократна провизија од 1,4 проценти од заемот (приближно 3,64 милиони евра само за да добиеме пари), плус годишно 12.500 евра на агентот.

За што се парите? Според предложеното решение: „за општи буџетски потреби, финансирање капитални расходи и рефинансирање на обврски предвидени во Буџетот”. Преводот: дел од овие пари ќе се користат за враќање на стари долгови, дел за инвестициски проекти, и дел за тековни буџетски пукнатини. „Општи буџетски потреби” е формулација која ги остава вратите отворени за разни намени.

Прашањето кое треба да го поставиме: со варијабилна камата, ако ЕУРИБОР скокне за 1 процентна точка (а тоа е реално сценарио во 2026-та со глобална нестабилност), вкупниот трошок ќе биде значително поголем од она што се пресметува денес. Каматниот товар над седум години, зависно од движењето на ЕУРИБОР, може да изнесува десетици милиони евра – сума која ретко се прикажува заедно со главнината кога Владата ги соопштува условите за задолжување.

Зошто скратена постапка? Тоа е политички избор. Скратена постапка значи помалку време за опозициски амандмани, помалку време за јавна расправа, и помалку време за независни економисти да направат подробна анализа. На сума од 260 милиони, тоа е сериозна претпазливост што се избегнува.

Парламентот ќе расправа и за Фискална стратегија за периодот 2027-2031, како и за Годишниот извештај за работата на Судскиот совет. Главната точка е заемот – и одлуката што ќе ја носат пратениците денес ќе биде сметката на следните седум години.