Три од четирите сензори за движење на кабините на скопската жичница не работеле додека таа секојдневно превезувала патници. Носечките и влечните сајли биле оштетени над дозволениот безбедносен минимум.

Ова го констатирала австриската компанија „Допелмаер“ — истата што ја изградила жичницата — при техничкиот увид. Според градоначалникот на Скопје Орце Ѓорѓиевски, нивните експерти по увидот побарале објектот веднаш да престане со работа.

„Мене ми кажаа на состанок веднаш по проверките нешто што беше фрапантно за мене — моравте веднаш да го стопирате функционирањето на жичницата“, изјави Ѓорѓиевски.

Осум месеци претходно, истата жичница била во ред

Тука е делот што бара објаснување. Во август минатата година проверка извршиле ЈСП и Министерството за транспорт. Нивниот заклучок бил дека нема технички недоследности. Жичницата продолжила да работи сè до 25 април годинава.

Помеѓу таа проверка и наодот на „Допелмаер“ нема ништо што го менува одговорот. Сајлите не се оштетуваат преку ноќ, сензорите не откажуваат сите одеднаш. Значи или двете проверки не мереле исто, или едната не мерела.

Нема трета можност. И додека таа разлика не се објасни, секој што се возел со жичницата во тие месеци има право да праша што точно било проверено во август.

Петнаесет години без голем сервис

Жичницата од Средно Водно до Милениумскиот крст е во употреба од 3 јуни 2011 година. Изградбата чинела околу 6,7 милиони евра. Системот има 28 кабини со капацитет од осум патници, и две ВИП-кабини.

Според градските власти, во изминатите 15 години немало целосен сервис извршен од производителот — правени биле само помали интервенции. Бројките што кружеле низ годините варираат: во 2023 година се зборуваше за пет години без сервис, претставник на кабинетот на градоначалникот на седница на Советот на Град Скопје спомна осум. Актуелното тврдење е дека од пуштањето во употреба голем сервис не е направен воопшто.

Покрај неисправните сензори, констатирани се и истрошени делови што предизвикувале триење при движењето на кабините. Ѓорѓиевски уште во мај предупреди дека продолжувањето на работата без санација би можело да создаде ризик за безбедноста на патниците.

Од 350 илјади на 730 илјади евра

Во јуни, со ребалансот на градскиот буџет, првично беа обезбедени околу 350.000 евра за поправка. Подоцна средствата беа зголемени на 45 милиони денари, односно приближно 730.000 евра — двојно повеќе.

Дел од советниците реагираа дека пред гласањето за дополнителните средства не добиле детален технички извештај за утврдените дефекти и за работите што треба да се изведат. Гласале за сума, без документ што ја објаснува.

ЈСП првично најави прекин од само два дена поради проширени технички контроли. Жичницата остана затворена цело лето, бидејќи постапката за избор на изведувач се одолжи.

Кој одговара

Од Град Скопје велат дека е побарана понуда за фирма што ќе процени колку ќе чини целосната дефектажа и враќањето во функција.

„Констатирани се сериозни недостатоци, предизвикани од тоа што со години не биле спроведувани неопходните големи сервиси и редовното одржување. Не станува збор за мали или тековни интервенции, туку за сериозен и обемен сервис кој очигледно бил занемаруван речиси една деценија“, соопштија од Градот.

За одговорноста, одговорот е дека истражните органи треба да го испитаат случајот и да постапат согласно законот. Односно — некој друг.

Обвинувањата по политичка линија веќе течат во двете насоки, што е предвидлив резултат кога прашањето е една деценија долго, а мандатите се четиригодишни. Од СДСМ тврдат дека пропустите се резултат на синџир што почнува од премиерот и завршува со градоначалниците од неговата партија. Од ВМРО-ДПМНЕ одговараат дека опозицијата беше седум години на централна и осум години на градска власт.

И двете страни се во право за периодот кој ѝ го припишуваат на другата. Тоа е и целата поента: жичницата не била сервисирана под никого.

Резервните делови и оперативен тим од „Допелмаер“ треба да пристигнат во Скопје во наредните денови. По санацијата компанијата треба да направи финална проверка, да издаде сертификат за исправност и да обезбеди гаранции. Ѓорѓиевски најави дека пред отворањето лично ќе се вози со жичницата, заедно со директорот на ЈСП и со вработените.

Симболот е чист. Сертификатот е тој што вреди.