Шведскиот двор го прослави 80-от роденден на кралот Карл XVI Густав со церемонија на која дојдоа кралски семејства од половина Европа, а и од Бангкок. Те Деум во палатската капела, замена на стражата, гала вечера навечер – сценаријата на ваквите настани се познати, но листата на гости открива многу повеќе од протоколот.

Карл Густав е најдолговечниот владетел во Европа. Над 52 години на тронот, повеќе од половина век на јавна сцена. Кралицата Силвија, којашто беше обична граѓанка пред да се омажи за него, остана покрај него цели 50 години – сценарио кое во шведската историја беше пресвртница, а во балканската меморија едвај би поминало како посебно вредно.

На церемонијата беа сите што мораат да бидат: престолонаследничката Викторија со маж и деца, принцот Карл Филип со принцезата Софија и нивните четири деца, принцезата Магдалена со три деца. Вниманието го привлече едногодишната принцеза Инес, но и 14-годишната Естел, која во светло сино изгледаше изненадувачки зрело и внимателно се грижеше за помладиот брат Оскар. Принцезата Маргарита, постарата сестра на кралот, не дојде – 91 година и здравствени проблеми ја задржаа во Англија.

Странските гости беа барометарот на тоа кој е на чија страна во моментов. Кралицата Софија од Шпанија (доаѓа за гала вечерата), кралот Фредерик и кралицата Мери од Данска, големите војводи Гијом и Стефани од Луксембург, кралот Рама X и кралицата Сутида од Тајланд, кралот Филип и кралицата Маргарита од Србија, претседателот на Финска Александар Стуб. Од Лихтенштајн, Норвешка, Белгија – сите дојдоа.

Принцезата Софија повлече посебно внимание со широк шешир кој и ги покриваше очите – елементи кои некои ги споредија со ликот на Меланија Трамп на инаугурацијата. Кога еден шешир станува политичка вест, тоа кажува нешто за тоа колку малку вистинска вест има на ваквите настани и колку гостите се поставени за камера.

Карл Густав е реликвија од Европа што полека исчезнува – монарх со ограничена уставна моќ, но со огромна симболичка вредност. Шведска не е Велика Британија ниту Шпанија: тука институцијата помина низ контроверзи, особено околу законот за наследство кој беше изменет во 1980 година за да се дозволи првородена ќерка да наследи. Викторија е резултат на таа реформа.

Дали ваквите церемонии се само театар, или се сериозен дипломатски прстен на средба? Кога дванаесет европски монархии и неколку глобални се собираат на едно место, преговорите што се водат во кулоарите се поважни од Те Деум-от во капелата. Балканот, кој веќе не нуди монархии освен симболички, може само да гледа како остатоците од стариот континентален поредок одржуваат свои ритуали.