Куќа од седумдесеттите, 330 квадрати, на Урибе Коста во Бискаја, недалеку од Кантабриското Море. Оригиналниот проект бил под надзор на архитектот Секундино Зуасо – име што во шпанската архитектура значи нешто. Педесет години подоцна, студиото Garmendia Cordero ја презеде и направи нешто што повеќето реновирања не се осмелуваат: не ја украси, туку ја преврте наопаку околу една единствена идеја.

Таа идеја е градината. Целата преработка тргнува од прашањето каде гледа куќата, а не како изгледа однатре. Оригиналниот распоред бил реорганизиран за да се добијат многу поотворени, поголеми и пофлексибилни простори, а секоја одлука потоа произлегува од врската меѓу внатрешноста и зеленилото. Кај нас се реновира спротивно – прво се бира плочка, потоа се гледа што ќе испадне.

Влезот веднаш кажува како ќе функционира куќата. Направен е како јапонски предворје, со неколку скалила, дрвен таван и дрвена врата – место каде физички се симнуваш на друго ниво пред да влезеш. Не е декорација; тоа е најава на распоредот што следува.

Дневната соба е во две висини, со разлика од три скалила. Долниот дел е организиран околу камин со вградено место за дрва, а над него оди дрвен таван со летвички. Аголната софа е ѕидана, во светло жалфиена зелена. Подот е микроцемент, континуиран низ целиот приземен дел – без прагови, без прекини. Наместо ѕид кон дворот стои огромен подвижен стаклен ѕид со дрвена рамка.

Работната зона е најинтересниот потег, затоа што ја нема како посебна соба. Отворена е и кон дневната и кон трпезаријата, без ниту една врата, со вградена работна маса, две Cesca столици и лебдечки дрвени полици. Место за работа што не е канцеларија, во куќа која не сакала да има просторија што стои празна дваесет часа дневно.

Трпезаријата ја продолжува истата логика. Поврзана е и со кујната и со работниот дел, со дрвена маса и висечка светилка, и со поглед кон градината. Служи за јадење, за работа и за играње – што е искрен опис на тоа како навистина се користи една маса.

Кујната е делумно затворена, но со стаклена преграда во дрвена рамка и внатрешен прозорец што гледа кон дневната и кон работниот дел. Тоа е решение што ретко се гледа – ниту затворена кујна од стар тип, ниту целосно отворена. Мирисот останува внатре, разговорот излегува надвор.

Едно нешто од оригиналната куќа е задржано намерно: скалата. Скулптурална ограда, обоена во силна црвена, врз бели скалила. Тоа е единственото парче што недвосмислено кажува дека куќата е од седумдесеттите, и токму затоа не било допрено. Секое реновирање се соочува со ова прашање – што да се зачува. Одговорот овде бил: она што има карактер, дури и кога е гласно.

Спалната е спротивност на сето тоа. Минималистичка, во бело, со бели столбови, дрвена врата и узглавје од решеткаста плетка, и голема монстера како единствен елемент на боја. Соба која свесно нема што да каже.

Купатилата пак ја враќаат смелоста. Главното е обложено од под до таван со квадратни плочки во ментолна светло сина, со заоблен керамички лавабо, висечка школка и темносини арматури. Помошното оди на розова – квадратни плочки од ѕид до ѕид, кружен бел лавабо и црна батерија. Две мали простории што прифатиле да бидат целосно во една боја, што е далеку похрабро од уште еден бел мозаик.

Долното ниво носи сè што вообичаено ја нарушува убавината на една куќа – теретана, перална и гаража. Отстранети од погледот, а не претворени во проблем.

Надвор има покриена тераса со дрвени греди и маса во корална боја, а старите дрвја од оригиналното дворче се задржани. Тоа е и последната порака на овој проект: постоечкото не се руши автоматски. Ниту дрвјата, ниту црвената скала, ниту бетонските столбови што останаа видливи.

Триста и триесет квадрати се луксуз што малкумина ги имаат. Но идејата под нив не е скапа – куќата да се сврти кон она што веќе го има, наместо да се затвори во себе. Тоа функционира и на осумдесет квадрати со балкон.