Денес, 22 август, се одбележува Светскиот ден на качапата. Празникот има само четири години историја, што кај едно јадење старо колку самата предколумбовска Венецуела звучи речиси навредливо – но добро, така одат работите со календарот. Поважно е што качапата е едно од оние јадења за кои, штом ќе научиш како се прават, не ти е јасно зошто досега не си пробал.

Основата е една: свежа млада пченка, изронета и сомелена. Малку сол, по потреба капка млеко, и толку. Се пече на плоча како дебела палачинка, се полни – најчесто со сирење – и се превиткува. Тестото е благо слатко, а полнењето солено, и токму таа спротивност е причината зошто јадењето функционира.

И не, качапата не е арепа. Разликата е во тоа од што се прави тестото. Качапата бара свежа млада пченка, неправилно сомелена, па затоа е сочна, малку слатка и рустикална, со видливи парчиња зрно во тестото. Арепата се прави од претходно варено пченкарно брашно – неутрална е, збиена и посува, и се обликува со раце. Качапата се пече како дебела палачинка и се јаде превиткана. Обете се полнат со сирење, но не се исто јадење.

Традиционалните полнења се два венецуелски сирења: queso de mano, свежо, меко и еластично, што се обликува рачно, и queso guayanés, ултракремасто и благо солено. Кај нас ниту едното ниту другото нема да го најдеш, но замената е логична – многу мека свежа моцарела или младо кравјо сирење што се топи. Работи истиот принцип: сирењето мора да се топи, инаку целото јадење губи смисла.

Од таму натаму се шири: шунка и сирење, печено свинско, кинато пилешко, авокадо и салата. Постои и слатка верзија со мед, џем, банана или крем од какао, но тоа веќе е друга приказна. Во Венецуела качапата се јаде за издашен појадок, но и за ручек и за вечера, понекогаш со слој варена млечна кора одозгора.

Готвачите што ја бранат оваа кујна се сложни околу неколку работи. Венецуелскиот готвач Сумито Естевес вели дека „пченката е душата на качапата“ и советува секогаш кога е можно да се користи млада, свежа; ако е од конзерва, да се измеша со малку замрзната и да не се меле премногу – текстурата мора да остане груба. Готвачката Елена Ибара пак препорачува шеќер да не се додава воопшто, или само ако пченката е навистина безвкусна, затоа што вистинската качапа треба да има природна, не вештачка сладост.

Лорена Гарсија, една од највлијателните латиноамерикански готвачки во САД, додава практичен совет: не правете ги преголеми, затоа што тестото е меко и се кине при вртење. А пекарот Хуан Карлос Брузуал вели тестото да отстои неколку минути пред печење – и текстурата се подобрува, и качапата не се распаѓа на плоча.

Автентичната верзија, со свежа пченка: четири класа млада пченка, две до четири супени лажици млеко само ако треба да се коригира густината, една супена лажица шеќер (незадолжително), прстофат сол, путер или масло за плочата, и полнење по избор. Изронете ги класовите и сомелете ги зрната во сечкалка додека не добиете густа, зрнеста смеса. Ако тешко се меле, додајте малку млеко. Посолете, и ако не е доволно слатка, малку шеќер. Намастете тава и истурете кутлаче тесто така што ќе ја покрие површината. Печете три до четири минути од секоја страна на средна температура, до златно. Ставете го сирењето врз топлата качапа за да се стопи, превиткајте – и не дозволувајте да се излади.

Верзијата со конзервирана пченка: 400 грама зрна пченка од конзерва, половина шолја пченкарно брашно, три супени лажици млеко ако смесата е прегуста, едно јајце (незадолжително, но помага за врзување), прстофат сол и лажица шеќер по желба. Сомелете ја пченката до густа паста, додавајте го брашното малку по малку додека не добиете тесто како за дебели палачинки, коригирајте со млеко, зачинете и печете три до четири минути од страна на намастена плоча.

Значи: четири класа пченка и десет минути. Тоа е сè што стои меѓу една обична вечера и јадење што има свој светски ден.