Единаесет кралски куќи и над дваесет светски лидери се собраа во Осло за да го испратат кралот Харалд V. Ковчегот, покриен со кралскиот стандард, помина од Кралската палата до катедралата во Осло на приколка, а зад него одеше новиот крал Хаакон VIII со сестра си Марта Луизе и со децата Ингрид и Свере. Толпата на улиците молчеше. Тоа молчење е она што остана запишано од денот.

Списокот на присутни се чита како каталог на европското благородништво. Шведска ја претставуваа Карл XVI Густав, Викторија, Карл Филип, София и Магдалена со Крис О’Нил. Од Јордан дојдоа Абдула II и Ранија, од Монако Албер II и Шарлен, од Холандија Вилем-Александар и Максима со престолонаследничката Амалија, од Белгија Филип и Матилде, од Шпанија Фелипе VI и Летисија, од Данска Фредерик X и Мери со принцот Кристијан. Луксембург, Јапонија и Грција исто така имаа свои луѓе во поворката.

Меѓу седумнаесетте шефови на држави имаше едно име што ја менува тежината на целата слика: Володимир Зеленски. Украинскиот претседател помина еден ден вон својата војна за да застане во ред со монарси и претседатели. Тука беа и Штајнмаер, Науседа, Санду, Карис, Бегај, Павел, Ринкевичс, Стуб, Каведашвили, Тасулас, Навроцки и други. Пет премиери, меѓу нив данската Фредериксен, шведскиот Кристерсон и францускиот Лекорни.

Ако сакате да видите како изгледа мека моќ што не троши ниту еден куршум, погледнете ја таа поворка. Норвешка е земја од пет и пол милиони луѓе. Еден погреб успеа да ги донесе на исто место лидери што меѓусебно не се гледаат со недели. Ниту еден самит не работи толку ефикасно како еден ковчег.

Двете жени што најмногу изгубија не одеа пеш. Кралицата Соња, на 89 години, ја следеше поворката во автомобил, заедно со Мете-Марит, која се опоравува по трансплантација на бели дробови. Тоа не е протоколарна ситница – тоа е потсетник дека под сите ленти и одликувања има семејство што закопува човек.

Еден детал ја врзува целата церемонија со минатото. Карл XVI Густав од Шведска е единствениот монарх што бил и на погребот на таткото на Харалд, кралот Улав, во 1991 година. Истиот човек, две генерации, триесет и пет години разлика. Формулата на церемонијата беше речиси иста како тогаш – само меѓународната делегација порасна.

Ден подоцна Хаакон VIII и Мете-Марит излегоа на балконот на палатата како крал и кралица за прв пат. Аплаузот и солзите долу беа за двајца луѓе што ја наследуваат работата токму во моментот кога Европа најмалку има трпение за симболи. Дали таквата монархија сè уште значи нешто во 2026 година? Осло вчера даде одговор што тешко се игнорира.