ВМРО-ДПМНЕ се пофали дека за две години владеење вратила 2,31 милијарди евра долг. Но, според податоците за јавниот долг, Македонија во истиот период станала позадолжена за дополнителни 1,86 милијарди евра. Ако навистина биле вратени 2,31 милијарди евра, тогаш се поставува логичното прашање: дали државата за само две години направила нови задолжувања од приближно 4,17 милијарди евра?

Во јуни 2024 година, кога ВМРО-ДПМНЕ ја презеде власта, јавниот долг на Македонија изнесувал приближно 8,87 милијарди евра. Во јуни 2026 година тој достигнал околу 10,73 милијарди евра, односно се зголемил за 1,86 милијарди евра.

Математиката е едноставна. Ако Владата вратила 2,31 милијарди евра стар долг, а истовремено вкупниот долг пораснал за 1,86 милијарди евра, тогаш збирот изнесува 4,17 милијарди евра.

Под услов отплатите и состојбите на долгот да се однесуваат на истиот период и на истите категории задолжување, ова би значело дека државата во изминатите две години се задолжила со приближно 4,17 милијарди евра нови средства. Точниот износ треба да се потврди со официјален преглед на задолжувањата, отплатите и другите промени во долгот.

Тоа е делот од финансиската слика што недостасува во политичкото соопштение.

Враќањето на старите кредити не претставува автоматски намалување на државниот долг. Доколку една влада врати две милијарди евра, а позајми четири милијарди, таа не ја раздолжила државата, туку ја зголемила нејзината задолженост за дополнителни две милијарди евра.

Секако, треба да се прави разлика меѓу номиналниот износ на јавниот долг и неговото учество во бруто-домашниот производ. Но намалувањето на процентуалното учество во БДП не значи дека се намалил и вкупниот износ што државата го должи.

Колкав дел од новите задолжувања бил искористен за отплата на претходните обврски, колкав за тековни буџетски потреби, а колкав за капитални инвестиции? По кои каматни стапки се задолжувала државата и колку ќе ги чинат граѓаните овие обврски во наредните години?

Македонските граѓани имаат право на одговори, бидејќи државниот долг не е долг на политичките партии, ниту на министрите што ги потпишуваат кредитите. Тоа е обврска што се сервисира од јавните финансии и што ќе ја отплаќаат и идните генерации.

Не е доволно Владата да се пофали дека вратила 2,31 милијарди евра. Треба да објасни и зошто, по сите тие отплати, Македонија должи уште 1,86 милијарди евра повеќе отколку пред две години.

Бидејќи вистинското прашање не е само колку пари се вратени, туку колку нови долгови останале на товар на граѓаните.