Мицкоски предупредува на служби и платени протести, аналитичарот одговара: без вистинско незадоволство нема улица

Во Тирана антивладините протести станаа насилни, Франција, Италија и Белгија се на улица, Белград денеска гласа по месеци протести, синдикатите излегоа во Бугарија, незадоволството стигна и во Грција. Во говорот за 23 Октомври, премиерот Христијан Мицкоски понуди објаснување зошто тоа би можело да стигне и тука: служби во регионот што се постојано активни, можни провокации и обиди Македонија да биде вовлечена во проблемите на соседите. Опозицијата, според него, би можела да учествува во такви сценарија „за пари и лажни ветувања за фотелји“.

Првиот одговор дојде од аналитичарот Петар Арсовски и не е во согласност со владината теза. „Службите не можат директно да иницираат протести, особено од оваа големина, мора да има некакво автентично незадоволство за да се појави нешто такво“, вели тој. Ниту една партија, смета Арсовски, нема сила да изведе толку масовни протести. Најмногу што може опозицијата е подоцнежна поддршка.

Причината што никој не сака да ја каже на глас

Најважната реченица во целата расправа е онаа што најмалку се цитира. Структурната причина за бранот, вели Арсовски, е тоа што помладите генерации не можат да го достигнат квалитетот на живот на постарите. „Ги има и во Македонија“, додава, само што подготвеноста за протести тука засега е пониска отколку кај соседите. Тој не очекува директно прелевање, но очекува спорадично незадоволство кај најзасегнатите групи.

Други гледаат поинаку. Безбедносниот експерт Љубомир Ѓурчевски смета дека економската криза во Европа ќе роди протести и на Балканот, „каде што ние сме со најниски плати“, и дека сето тоа може да се искористи за дестабилизација – Македонија, вели тој, ќе биде таргет. Професорот Филип Петровски оди уште подалеку: протестите во Европа за него се „добро синхронизирана агенда“ на младински левичарски структури, со кулминација најавена околу 20 ноември.

Па тука е и Павле Трајанов, национален координатор за борба против насилен екстремизам и тероризам, значи функционер на државата. Тој вели дека Македонија е мирна, дека актуелната власт е „две години и неколку месеци“ и дека поддршката на граѓаните е „уште огромна“. Државен функционер што ја мери поддршката на власта – тоа е мислење, не безбедносна анализа.

Ако младите не можат да живеат како нивните родители, тоа не го смислила ниту една странска служба. Тоа се плати и билети во еден правец кон странство. Дали власта ќе го гледа тоа како проблем за решавање, или како уште една закана од надвор?