Nebius најави 40 милијарди долари за дата центри во 2027, а Microsoft уште ги чека капацитетите од договор вреден до 19,4 милијарди: облакот од Амстердам гради со парите на купувачите

Кога компанија ќе најави дека во една година ќе потроши 40 милијарди долари, многу повеќе отколку што очекувал Вол Стрит, нормално е да прашаш: од каде парите? Одговорот на Nebius, облачниот оператор со седиште во Амстердам што изникна од меѓународниот дел на Yandex, е едноставен: од купувачите. Однапред платени договори и кредити за кои гаранција се самите договори со купувачите. Со други зборови, идната вредност на дата центрите треба да ја финансира нивната изградба.

Шемата работи сè додека градилиштата одат по план. А не одат. „Градењето на ваков обем е тешко, а доцнењата моментално се дел од нашата индустрија. Не сме имуни“, рече извршниот директор Аркадиј Волож, соосновачот на Yandex, на разговорот со инвеститорите за третото тримесечје.

Најголемиот камен во чевелот се вика Вајнленд, Њу Џерси. Таму, за Microsoft, Nebius треба да испорача капацитет од договор вреден до 19,4 милијарди долари. Центарот доцни со месеци: до крајот на годината ќе стигне малку повеќе од половината од капацитетот, а остатокот дури во второто тримесечје на 2027. Првично, тие делови требаше да бидат испорачани во 2025 и 2026 година.

Објаснувањето звучи технички. Операторот на локацијата, фирмата DataOne, според Андреј Короленко, директор за производ и инфраструктура во Nebius, „одлучил побрзо од очекуваното да ја исклучи привремената генерација на струја“ и преминува на горивни ќелии на Bloom Energy. Но изборот не бил баш доброволен. Во август истражувачкиот сајт Floodlight пронашол најмалку 45 генератори на природен гас во погон, без дозвола. Регулаторите во Њу Џерси ја казниле локацијата со 1,1 милион долари, бидејќи генераторите го прекршувале федералниот закон. Соседите, пак, тужат поради постојано зуење што наводно доаѓа од центарот.

Microsoft не е купувач што чека до бесконечност. Според договорот, ако роковите се пробијат и нема алтернативен капацитет, по дополнителниот рок може да ја откаже засегнатата услуга, а предвидени се и казни за доцнење. Nebius вели дека Microsoft „учествувал во планирањето“, но не кажа дали ги прифатил новите датуми. Bloomberg, пак, објави дека Microsoft ги затегнува контролите врз проектите на надворешни оператори како Nebius, IREN и Nscale. Кај Nscale веќе се откажа од опцијата повеќе од двојно да го зголеми договорот за центар во Тексас и престана да биде главен купувач за неговата планирана локација во Есекс, по доцнења со струјата.

Nebius ја брани својата приказна со бројки. Доцнењата, вели, се само на локации што не ги контролира, а сопствените центри се на време или пред рокот и ќе го дадат најголемиот дел од новиот капацитет од 2027 година. Компанијата го заврши тримесечјето со 7,4 милијарди долари во кеш, а финансиската директорка Марија дел Дадо Алонсо Санчез тврди дека претплатите и финансирањето обезбедено со договорите ќе покријат до 85 проценти од планираните 40 до 45 милијарди долари инвестиции.

Приходите во третото тримесечје изнесуваат 981 милион долари, раст од 571 процент. Но околу третина од тоа е еднократна уплата. Прогнозата за 2026 е намалена за 200 милиони, на 3 милијарди долари, токму поради доцнењата. За 2027 ветуваат 12 до 13 милијарди долари приходи и да излезат на нула пред данок до четвртото тримесечје. Пазарот не беше импресиониран: акциите паднаа 17 проценти во четвртокот, денот кога Nvidia, која во март вложи 2 милијарди долари во Nebius, остана без Џенсен Хуанг.

Европа ретко има свој играч во трката за инфраструктура за вештачка интелигенција, па Nebius го следат и оние што не купуваат негови акции. Но кога целиот модел стои на претплати, туѓи градилишта и неколку големи купувачи, прашањето не е дали ќе има доцнење. Прашањето е кој ќе го плати.