Тро­јца деца. Еден парк во Ѓорче Петров. И три видеа кои за неколку часа ги исполнија социјалните мрежи со прашање на кое системот нема подготвен одговор: каде беа возрасните?

Случајот го потресе Скопје во изминатите денови. Шестоодделенка – дете од 11 или 12 години – двапати физички нападната од три постари девојчиња. Удирана, влечена за коса, фрлена на земја. Горена со цигари по телото. Принудена на понижувања кои е тешко да се опишат. Сè тоа снимено на телефон. Сè тоа разгледано, лајкнато, проследено. Со „селфи” на крајот – кај насилничките со осмевка, кај жртвата крв на устата.

Инцидентот се случил на 27 и 30 март. На полиција пријавен на 7 април. МВР потврди дека „во два наврати малолетно девојче било физички нападнато од неколку малолетнички од исто училиште” и дека „во координација со Јавното обвинителство се преземаат мерки”. Значи: три недели поминале. Снимките постоеле. Барем десетина деца биле присутни. Некои снимале, наместо да помогнат.

Системски симптоми, не само лоши деца

Реакциите на стручната јавност не беа помирни. Татјана Алексиќ, професорка со долгогодишно искуство, јавно изјави: „Ние систематски моделираме генерации на психопати.” Силна формулација – но не несериозна. Прашањето не е само „кои се овие деца” туку „каде ги учевме да реагираат вака”.

Во дебатата на социјалните мрежи се мешаат два паралелни разговора. Едниот е за родителите – „Знаат ли родителите што деца растат дома?” Другиот е за системот – за отсуство на психолошка поддршка во училиштата, за социјалните служби кои пристигнуваат по фактот, за протоколи кои постојат на хартија но не во пракса.

Тука не се работи само за три девојчиња и нивна жртва. Се работи за тоа дека барем десет деца стоеле и гледале – и ниту едно не рекло „стоп”, ниту едно не отишло по возрасен. Дека снимките кружеле со брзина поголема од секоја реакција на институциите.

Наставничката барала системски мерки. Ниту тоа не е ново.

Во изјавите по случајот, наставничката која излезе во јавност барала тестирање за дрога во училиштата и забрана за социјални мрежи во училишниот простор. Предлози кои ги слушаме после секој ваков инцидент – и кои по правило влегуваат во фиока додека медиумскиот интерес не се смири.

Министерствата и институциите ќе издадат соопштенија. Ќе се одржат состаноци. Ќе се споменат „мерки”. Потоа ќе дојде следниот снимок. Зашто врсничкото насилство не почна денес – снимките само го направија видливо она што многумина одбиваа да го видат.

Жртвата е дете. Насилничките се деца. И сите тие, на свој начин, се производ на систем кој децата ги гледа само кога проблемот ќе стане вирален.