Доналд Трамп ги зголеми царините на автомобили и камиони увезени од Европската Унија на 25%. Новите тарифи стапуваат во сила следната недела. Образложение – според Трамп, ЕУ не ги почитувала претходните трговски договори со Вашингтон. Превод: започнува нов фронт во американско-европската трговска војна, со автомобилската индустрија како прв колатерал.

Бројката 25% не е симболичка. Просечен европски автомобил – BMW 3 серија или Mercedes E-класа – чини помеѓу 50.000 и 70.000 долари во Америка. Со 25% царина, тоа значи 12.500 – 17.500 долари дополнително на крајниот купец. Тоа автоматски ги исфрла европските автомобили од среден сегмент – бидејќи јапонските и корејските модели остануваат евтини.

За Германија, ова е тешка вест. Земјата извезува околу 800.000 автомобили во САД годишно. 25% тарифа значи дека дел од нив едноставно нема да најдат купувачи. Проценките на индустриските аналитичари: до 200.000 работни места во европскиот синџир за снабдување се загрозени. Volkswagen, BMW, Mercedes, Stellantis и Renault имаат фабрики и во САД, но и таму компонентите доаѓаат од Европа.

Што се случува тогаш. Прво – европските извозници ќе бараат субвенции од сопствените влади. Второ – ќе се обидат да преместуваат производство во Америка, што е процес кој трае години и трошoци милијарди. Трето – ЕУ ќе одговори со контратарифи на американски производи. И четврто – сите сте платат повеќе.

За Балканот, ефектот не е директен, но е реален. Германските автомобилски компании имаат фабрики во Скопје, Битола, Куманово – произведувачи на компоненти. Кога главните пазари се намалуваат, нарачките до овие фабрики паѓаат. Тоа значи прекин на смени, отказ на работници, пад на извоз. Македонија нема да биде непосредно погодена, но ќе биде последна позади редот.

Трговската војна 2026-та е поинаква од таа во првиот мандат на Трамп. Тогаш светот беше во релативно стабилна состојба. Сега, со две војни и енергетска криза, секоја економска мерка влијае одма и силно. Балканот ова го гледа од далечина – но ќе го почувствуваат во цените на нови возила и во работните места во делови на индустријата што не се ниту наши, ниту нашиот избор.