Brent kalon 122 dollarë për fuçi - niveli më i lartë që nga viti 2022. Një hov prej 10 për qind brenda një dite, para se të stabilizohet rreth 120. Sipas Oxford Economics, nëse bllokada iraniane e Hormuzit zgjat gjashtë muaj, çmimi mund të arrijë 190 dollarë deri në gusht.

Shifrat nuk janë teori. Inflacioni amerikan në mars u ngjit në 3,3 për qind - drejtpërdrejt përmes çmimeve të importit të energjisë. Britania po lëviz drejt recesionit. Nëse bllokada zgjat edhe disa muaj, recesioni global bëhet rrezik real, jo vetëm statistikor.

Irani i mbyll tregjet me tre instrumente: negociata të tendosura me SHBA-në, bllokadë fizike të Hormuzit dhe konfiskim të anijeve tregtare. Rezultati? 30 për qind e qarkullimit botëror të naftës duhet të gjejë rrugë tjetër - por rrugë tjetër nuk ekziston. Hormuzi është dalja e vetme nga Gjiri Persik.

Në këtë kontekst, çdo familje maqedonase do ta ndiejë në javët në vijim. Fatura e energjisë dhe e ngrohjes shkon sipas çmimeve të tregjeve botërore. Kur nafta kushton 190 dollarë për fuçi, çmimi i naftës në Shkup shkon mbi 90 denarë, dhe për benzinën të gjithë harrojnë nivelin e vjetër prej 70-75. Ekonomitë ballkanike janë të varura nga energjia dhe jashtëzakonisht të cenueshme.

Në vitet gjashtëdhjetë e shtatëdhjetë, kur OPEC-u gjithashtu i diktonte çmimet, Jugosllavia kishte rezerva, marrëveshje barteri, peshë politike. Sot qeveria e Maqedonisë së Veriut ka vetëm një instrument - deklaratën e përsëritur se "po e ndjekim situatën". Por ndjekja e stuhive të naftës nuk ndihmon. Çfarë po bëhet? Kjo është një pyetje që nuk ka përgjigje. Dhe nuk do të marrë, me këtë garniturë, as nesër.