LSDM akuzon: kryeministri Mickoski po përgatitet në heshtje të fusë bullgarët në Kushtetutë. Dëshmia - komisioni i përbashkët historik maqedonas-bullgar „mban takime rregullisht" - dhe kjo në periudhën kur Qeveria zyrtarisht nuk flet për ndryshime kushtetuese. Përkthimi: VMRO bën sikur s'po punon në këtë, ndërkohë që po punon.

Deputetja e LSDM-së Jovana Trençevska shkoi edhe më tej - në një debat parlamentar deklaroi se „në Qeveri ka ministra me pasaporta bullgare". Kjo s'është akuzë boshe. Pasaportat bullgare në Maqedoni janë fenomen i njohur - qindra mijëra maqedonas i kanë, për arsye pune dhe arsimi. Por kur një ministër në qeveri ka pasaportë bullgare, kjo hap çështjen e besnikërisë së dyfishtë - dhe LSDM po e përdor këtë si argument politik.

Komisioni i përbashkët historik u themelua që në vitin 2017, si pjesë e marrëveshjes maqedonase-bullgare të miqësisë. Detyra e tij - të zgjidhë çështje historike të hapura, sidomos rreth Goce Dellçevit dhe identitetit kombëtar. Në letër kjo duket e thjeshtë. Por kur i shtohet dimensioni kushtetues - që bullgarët të futen si „bashkësi e veçantë" në Kushtetutë - komisioni s'është më vetëm akademik, është mjet politik.

Çfarë po ndodh në fakt: VMRO formalisht thotë se ndryshimet kushtetuese janë çështje e procedurës parlamentare dhe për to nevojitet shumica dy të tretat. VMRO s'e ka atë shumicë. LSDM as. Megjithatë, nëse VMRO „në heshtje" përgatit propozimin dhe pastaj e vendos në votim në momentin kur ka mbështetje nga opozita - atëherë duket sikur kanë qenë „të detyruar". Kjo është teknikë e vjetër ballkanike. Dhe pikërisht këtë po përpiqet të zbulojë LSDM-ja, para se të ndodhë.

Pyetja që duhet t'i shqetësojë qytetarët: a duhet që bullgarët si bashkësi të jenë në Kushtetutë? Tani s'janë. Ekziston bashkësi bullgare në Maqedoni, por e pakët. Futja në Kushtetutë do të thotë status i veçantë, të drejta të veçanta, dhe potencialisht - strukturë juridike paralele. Disa e shohin si detyrim ndërkombëtar. Të tjerët e shohin si dorëzim të heshtur të pozicionit identitar maqedonas.

Pa debat publik - debat që kërkon kohë, argumente dhe pjesëmarrje reale qytetare - ky ndryshim s'duhet të kalojë. As VMRO, as LSDM, as Brukseli s'duhet të vendosin për identitetin e shtetit maqedonas në mbledhje të mbyllura. Kjo është ajo që demokracia në Ballkan rrallë e pranon - por pikërisht me këtë e meriton emrin e saj.