Gjykata Kushtetuese nuk vendosi nëse rritja lineare e pensioneve është kushtetuese: dispozita ndërkohë „skadoi“

Gjykata Kushtetuese në seancën e 21 tetorit e hodhi poshtë iniciativën për rritjen lineare të pensioneve. Por jo sepse konstatoi se është kushtetuese. As sepse konstatoi se është jokushtetuese. Por sepse dispozita - ndërkohë - pushoi së vlejturi.

Bëhet fjalë për nenin 2 të ndryshimeve të Ligjit për sigurim pensional dhe invalidor, që e rregullonte harmonizimin e pensioneve më 1 shtator 2025 dhe më 1 mars 2026. Të gjithë pensionistët morën rritje në shumë të njëjtë parash, pavarësisht sa e madhe është pensioni i tyre. Gjykata vlerësoi se dispozita ka „karakter të përkohshëm“, pas skadimit të së cilës pushoi zbatimi i saj, prandaj ekziston „pengesë procedurale“ për të vendosur në thelb.

Parashtruesit e iniciativës pretendonin se pikërisht kjo është diskriminim. Në iniciativën për lëndën U.nr.96/2025 thuhet se „pa arsyetim objektiv dhe të arsyeshëm favorizohet një kategori pensionistësh me pensione të ulëta në llogari të një tjetre“, ndërsa pensionistët me pensione më të larta, të bazuara në përvojë pune më të gjatë dhe kontribute më të mëdha, marrin rritje më të vogël në përqindje. Thelbi i tyre: trajtim i barabartë i situatave të pabarabarta.

Nuk është hera e parë që Gjykata nuk thotë asgjë për thelbin. Në mars 2026 propozimi për shfuqizimin e nenit 2 nuk mori vota të mjaftueshme të gjyqtarëve dhe procedura u ndërpre. Tani - arsye procedurale. Rezultati nuk ndryshon: pyetja nëse shteti guxon t’i barazojë pensionet në dëm të atyre që kanë investuar më shumë mbeti pa përgjigje, ndërsa ligji e kreu punën plotësisht.

Çfarë do të thotë kjo për pensionistët? Asgjë të re në kuletë. Vendimi nuk sjell rritje të re dhe nuk i ndryshon pensionet e paguara tashmë. Por lë një mësim të hidhur për çdo dispozitë të përkohshme në të ardhmen: nëse vendimi vjen pasi dispozita ka pushuar së vlejturi, pyetja për kushtetutshmërinë thjesht „skadon“. Kush atëherë i mbron të drejtat e atyre që u dëmtuan derisa ligji ishte në fuqi?