Qytetarët dhe firmat u detyrohen bankave 9,87 miliardë euro: kreditë rriten 14,1 për qind, depozitat 9,2

Qytetarët dhe kompanitë së bashku, deri në fund të shtatorit, u detyrohen bankave 9,87 miliardë euro. Prej tyre, qytetarët detyrohen 4,93 miliardë, ndërsa kompanitë 4,90 miliardë euro. Vetëm në shtator borxhi i përgjithshëm u rrit për 1,3 për qind, ndërsa në nivel vjetor për 14,1 për qind - te kompanitë 15,7, te familjet 12,7 për qind. Këtë e tregojnë të dhënat e fundit të Bankës Popullore.

Në të njëjtën kohë, depozitat rriten më ngadalë - 9,2 për qind në vit, deri në 11,15 miliardë euro, prej të cilave 7,5 miliardë u takojnë qytetarëve. Dallimi prej gati pesë pikësh përqindjeje tregon diçka të thjeshtë: marrim kredi më shpejt se sa kursejmë.

Më shpejt rriten kreditë për banesa - 16,1 për qind brenda një viti. Kreditë konsumuese janë rritur për 12,4 për qind. Por më së shumti tregon një shifër më e vogël: saldot negative në llogaritë rrjedhëse, huaja që banka e jep kur rroga nuk mjafton deri në fund të muajit, në shtator u rritën për 5,8 për qind vetëm për një muaj.

Rritja e kredive për banesa nuk do të thotë domosdoshmërisht se më shumë njerëz po blejnë banesa. Kur rriten çmimet e banesave, rritet edhe shuma që duhet marrë hua për një banesë. Për shumë familje, shtëpia e vet do të thotë këst ndaj bankës për 20 ose 30 vitet e ardhshme, me normë mesatare interesi për kreditë prej 4,67 për qind në gusht.

Banka Popullore po reagon. Nga 1 dhjetori, afati i shlyerjes për banesën e dytë dhe çdo banesë tjetër pasuese zvogëlohet nga 30 në 25 vjet, kreditë hipotekore kufizohen në 15 vjet, ndërsa pjesa maksimale e rrogës që mund të shkojë për këstin bie nga 50 në 45 për qind te kreditë në denarë dhe nga 45 në 40 për qind te kreditë në euro. Për shtëpinë e parë afati mbetet deri në 30 vjet.

Masa është e arsyeshme - por është masë për pasojën. Kur kreditë rriten më shpejt se kursimet, pyetja nuk është vetëm sa gjatë do të paguajmë, por pse na duhen kaq shumë kredi për gjëra bazë si një kulm mbi kokë? Kësaj pyetjeje nuk i përgjigjet banka qendrore, por pushteti.