Më 14 shtator nuk pati kolona kamionësh në kufij. Bllokada e paralajmëruar nga transportuesit e Maqedonisë, Serbisë, Bosnjë e Hercegovinës dhe Malit të Zi u anulua në momentin e fundit - pasi nga Brukseli arriti premtimi se problemi do të zgjidhet.

Përfaqësuesit e katër vendeve u takuan me përfaqësues të Misionit të BE-së në Beograd dhe u morën vesh që protesta të shtyhet, në këmbim të mesazhit se do të kërkohet zgjidhje për qëndrimin e shoferëve profesionistë në zonën Shengen. Premtimi është vullnet i mirë. Zgjidhja ende nuk ekziston.

Rregulli 90/180

Bërthama e problemit është një zë që turistët e dinë, por nuk e ndiejnë: shtetasit e vendeve të treta lejohen të kalojnë më së shumti 90 ditë në një periudhë prej 180 ditësh në zonën Shengen. Për një turist që pushon dy javë në vit, kjo është abstraksion. Për një shofer që e kalon kufirin çdo javë, ky është një afat që skadon në mes të vitit të punës.

Ajo që e shtrëngoi litarin tani është EES - sistemi i ri evropian i hyrje-daljes, i cili i numëron ditët me saktësi. Më parë llogaritja ishte e lirshme dhe sistemi shmangej. Me evidencë të automatizuar, një rregull që ekzistonte në letër papritmas nisi të zbatohet fjalë për fjalë.

Çfarë kërkojnë transportuesit në vend

Nga Qeveria, transportuesit vendas kërkojnë mbështetje urgjente: kthim më të shpejtë të TVSH-së për shumat e papaguara, ulje të kompensimit për mirëmbajtjen e rrugëve në 30 për qind të nivelit aktual dhe kthimin e tarifave rrugore të paguara tepër nga viti 2025. Në planin afatgjatë, kërkojnë mëditje për shoferët prej së paku 100 eurosh pa tatim personal dhe kthim të pjesshëm të akcizës për karburantin e përdorur komercialisht.

Argumenti me të cilin dalin është i rëndë: rreth 96 për qind e importit dhe eksportit të mallrave lëviz rrugës tokësore. Nëse kompanitë nuk marrin ndihmë, paralajmërojnë, një pjesë do t'i zhvendosin operacionet jashtë vendit - që do të thotë më pak të ardhura për buxhetin dhe zinxhirë furnizimi të këputur.

Çmimi i bllokadës që nuk ndodhi

Protestat e mëparshme treguan çfarë do të thotë kufi i mbyllur: vonohen lëndët e para, pjesët e automjeteve, ushqimi, produktet industriale, ndërsa humbjet ditore maten në dhjetëra milionë euro. Prandaj anulimi i bllokadës nuk është vetëm gjest vullneti të mirë - është edhe llogari.

Nga Brukseli thonë se do të shqyrtojnë trajtim të diferencuar - viza afatgjata, leje speciale ose qëndrim afatshkurtër të zgjatur për profesionet e lëvizshme. Të tri opsionet tingëllojnë të arsyeshme. Asnjëra prej tyre deri tani nuk është nënshkruar.

Transportuesit mbledhin dokumentacion për rastet kur një shofer është ndaluar, gjobitur ose kthyer nga kufiri për shkak të rregullit. Kjo është ajo që u mbetet sa zgjat pritja - të mbledhin prova se problemi ekziston. Pyetja është sa gjatë shtyrja vullnetare do të konsiderohet durim, e jo pajtim.