Fotografi të turisteve me rroba banje duke u ngjitur nëpër muret e kishës së zhytur „Shën Nikolla” në Liqenin e Mavrovës këto ditë po përhapen nëpër rrjete. Në pamje shihen vizitorë që kacavirren nëpër konstruksionin e jashtëm të tempullit, ngjiten mbi pllakën e dalë dhe zbresin nëpër shkallë të vendosura mbi mur.

Postimin e bëri Toni Çallovski nga Shkupi dhe për pak kohë mori një numër të madh reagimesh.

Apeli që i numëron institucionet një nga një

Ajo që e bën të veçantë këtë postim nuk është indinjata, por lista. Apeli i drejtohet kryetarit të Komunës së Mavrovës dhe Rostushës, inspeksionit komunal, punonjësve policorë, Drejtorisë së Parkut Kombëtar të Mavrovës dhe institucioneve kompetente për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore.

Kërkesa është konkrete: shikim në vend dhe konstatim se kush e lejoi një sjellje të tillë, a janë shkelur rregullat për mbrojtjen e objektit, a është shkaktuar dëm material, kush është përgjegjës për kontrollin dhe, nëse ka bazë, sanksione.

„Ky nuk është plazh, nuk është pishinë dhe nuk është vend për sjellje të tilla”, thuhet në postim, i shoqëruar me një varg pyetjesh - a ekziston fare kontroll, a i paralajmëron dikush vizitorët se bëhet fjalë për një tempull kishtar, dhe a ekzistojnë rregulla për qasje rreth objektit.

Kah kujt është drejtuar, dhe kah kujt jo

Autori është i prerë në një pikë që lehtë shtrembërohet. „Problemi nuk është se vijnë turistë nga Gjermania, Holanda apo nga cilido vend tjetër. Turistët janë të mirëpritur”, shkruan ai, duke shtuar se çdo vizitor duhet ta respektojë vendin që viziton - besimin, kulturën dhe rregullat e tij.

Ky është dallimi mes kërkesës për rregull dhe kërkesës për mbyllje. Askush nuk kërkon që liqeni të rrethohet.

Rreziku që nuk është simbolik

Përveç pyetjes për respektin, këtu ka edhe një problem krejt material. Objekti është i cenuar konstruktivisht - qëndron me dekada në ujë, me pllakë betoni dukshëm të dëmtuar. Ngjitja nëpër ndërtesë bart rrezik real dëmtimi fizik shtesë.

Qytetarët propozojnë edhe zgjidhje që nuk kërkojnë as ligj as buxhet: tabela paralajmëruese, kontrolle më të shpeshta dhe patrulla të rregullta afër. Për një objekt që prej vitesh është ndër simbolet më të fotografuara të Mavrovës, kjo është listë çuditërisht modeste.

Heshtja është pjesa që ia vlen të vihet re

Deri në momentin e shkrimit nuk kishte reagim zyrtar as nga Komuna e Mavrovës dhe Rostushës, as nga policia, as nga institucionet e tjera të përmendura.

Kisha është pjesë e trashëgimisë kulturore dhe njëkohësisht pikë turistike me qindra vizitorë në ditë gjatë gushtit. Asnjëra prej këtyre dy cilësive nuk nënkupton se dikush kujdeset për të në terren. Tabela që kërkohet të vendoset nuk kushton sa një vizitë inspektuese - dhe deri sot nuk ka as atë.