Фотографии од туристки во костими за капење како се качуваат по ѕидовите на потопената црква „Св. Никола“ во Мавровското Езеро деновиве се шират низ мрежите. На снимките се гледаат посетители кои се пентераат по надворешната конструкција на храмот, се качуваат на испакнатата плоча и се спуштаат по скалила поставени врз ѕидот.

Објавата ја направи Тони Чаловски од Скопје и за кратко доби голем број реакции.

Апелот што ги набројува институциите една по една

Она што прави разлика во оваа објава не е огорченоста, туку списокот. Апелот е упатен до градоначалникот на Општина Маврово и Ростуше, до комуналната инспекција, до полициските службеници, до Управата на Националниот парк Маврово и до институциите надлежни за заштита на културното наследство.

Побараното е конкретно: увид на лице место и утврдување кој го дозволил ваквото однесување, дали се прекршени прописи за заштита на објектот, дали е направена материјална штета, кој е одговорен за контролата и, доколку има основ, санкции.

„Ова не е плажа, не е базен и не е место за вакво однесување“, стои во објавата, придружено со серија прашања – дали воопшто постои контрола, дали некој ги предупредува посетителите дека станува збор за црковен храм, и дали постојат правила за пристап околу објектот.

Кон кого е насочено, и кон кого не е

Авторот е изричен на точка што е лесно да се извитоперри. „Не е проблемот што доаѓаат туристи од Германија, Холандија или од која било друга земја. Туристите се добредојдени“, пишува, додавајќи дека секој посетител мора да го почитува местото што го посетува – неговата вера, култура и правила.

Тоа е разликата меѓу барање за ред и барање за затворање. Никој не бара езерото да се огради.

Ризикот што не е симболичен

Покрај прашањето за почит, тука има и сосема материјален проблем. Објектот е конструктивно нарушен – децении стои во вода, со видливо оштетена бетонска плоча. Качувањето по градбата носи реален ризик од дополнително физичко оштетување.

Граѓаните предлагаат и решенија што не бараат ниту закон ниту буџет: предупредувачки табли, почести контроли и редовни патроли во близина. За објект што со години е меѓу најфотографираните симболи на Маврово, тоа е невообичаено скромна листа.

Тишината е делот што вреди да се забележи

До моментот на пишување немаше официјална реакција ниту од Општина Маврово и Ростуше, ниту од полицијата, ниту од другите наведени институции.

Црквата е дел од културното наследство и во исто време туристичка точка со стотици посетители дневно во август. Ниту едно од двете својства не подразбира дека некој се грижи за неа на терен. Таблата што бара да се постави не чини колку една инспекциска посета – а до денес ја нема ниту таа.