Marina më e fuqishme në botë nuk ka para për paga. Nuk është metaforë - Pentagoni po i zhvendos mjetet e destinuara për paga dhe mirëmbajtje për të mbuluar operacionet luftarake kundër Iranit, ndërsa dokumentet e brendshme e pranojnë këtë me shprehjen teknike „mungesë në llogaritë e pagave“.

Buxheti i marinës për vitin 2026 është gati 300 miliardë dollarë, i shpërndarë sipas kategorive: personel, ndërtim anijesh, sisteme armatimi, operacione dhe mirëmbajtje. Sipas ligjit, paratë nuk guxojnë të transferohen mes atyre kategorive. Zyrtarët konfirmojnë se megjithatë transferohen, vetëm në mënyrë kreative.

Arnim nga muaji në muaj

Një zyrtar i marinës e shpjegon mekanizmin pa shumë zbukurim: paratë për paga janë ridrejtuar drejt operacioneve të paparashikuara jashtë vendit, ndërsa ajo mungesë tani mbulohet me mjete të pashpenzuara. „Fjalë për fjalë po e arnojnë buxhetin e pagave vetëm që pagat të paguhen“, thotë ai.

Admirali Darill Kodëll në mesin e majit e paralajmëroi Kongresin se buxheti për vitin fiskal 2026 nuk e kishte parashikuar operacionin kundër Iranit dhe se deri në korrik do të pasojnë vendime të vështira për gatishmërinë e personelit. Ministri i mbrojtjes Pit Hegset u tha deputetëve se ushtria përballet me mungesa kritike pa mjete shtesë.

67 miliardë në tryezë, ndërsa Kongresi nuk nxiton

Lufta që Donald Trampi e nisi më 28 shkurt i zbrazi rezervat e municionit dhe shkatërroi baza strategjike. Administrata kërkoi 67 miliardë dollarë mjete urgjente mbrojtjeje, por nuk është e qartë sa nga kjo do të shkonte te marina. Miratimi është i pasigurt sepse mbështetja publike për luftën po bie.

Analisti Tod Harison thotë se situata nuk është e rastësishme dhe nuk beson se bëhet fjalë për vendime të qëllimshme të udhëheqjes civile të Pentagonit për arsye politike - ata nuk duan të duken sikur po e dëmtojnë gatishmërinë e ardhshme për shkak të një konflikti që po bëhet barrë politike.

Harlan Ulman tregon një dallim juridik që askush nuk dëshiron ta shqiptojë me zë: ndryshe nga luftërat në Irak dhe Afganistan, që kishin miratim të Kongresit, kjo nuk ka miratim formal. Prej andej edhe pyetja nëse Kongresi është fare i detyruar ta financojë.

Kur „Flota e Artë“ mbetet pa karburant për pagat

Situata është veçanërisht e pakëndshme për Trampin, i cili u angazhua për zgjerimin e marinës dhe për iniciativën „Flota e Artë“, përfshirë edhe anije-transportuese të mëdha të klasës që mban emrin e tij, me sisteme që i imponon personalisht.

Një ish-oficer ushtarak që tani punon për një kontraktor të marinës e përmbledh fundin e historisë në një fjali: shpenzuan municionin, humbën anije dhe mbetën pa para.

E gjithë kjo është e rëndësishme edhe jashtë Uashingtonit. Kur një ushtri duhet të zgjedhë mes pagave dhe municionit, ky është treguesi i parë se lufta zgjat më shumë se plani. Ballkani ka përvojë të gjatë me shtete që nisën diçka pa llogaritur deri në fund - dallimi është vetëm në madhësinë e buxhetit që avullon gjatë kësaj.