Pentagoni do ta pushkatojë Nidal Hasanin para kamerës: ekzekutimi i parë publik në SHBA pas gati njëqind vjetësh

Ish-majori i ushtrisë amerikane Nidal Hasan do të pushkatohet më 3 dhjetor në bazën Fort Hood në Teksas. Ky është vendim i Pentagonit, i miratuar nga Donald Trump. E reja është se sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth dëshiron që të gjithë të shikojnë. „Do të sigurohemi që njerëzit të mund ta shikojnë, që të jetë publik“, deklaroi Hegseth, e pastaj në X konfirmoi se ekzekutimi do të transmetohet drejtpërdrejt në internet.

Nëse ndodh, do të jetë ekzekutimi i parë ushtarak në SHBA pas më shumë se 60 vjetësh, i pari me pushkatim që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore dhe, sipas raporteve, ekzekutimi i parë publik në Amerikë pas gati njëqind vjetësh. Ekzekutimi i fundit ushtarak u krye në vitin 1961 me varje. Pushkatimi i fundit - në vitin 1945, kur ushtari Eddie Slovik u ekzekutua për dezertim.

Krimi nuk është i diskutueshëm

Hasani, psikiatër ushtarak, më 5 nëntor 2009 hapi zjarr në një ndërtesë mjekësore në Fort Hood, ku ushtarët prisnin për kontrolle para nisjes në mision. Vrau 13 njerëz të paarmatosur. Para gjykatës ushtarake në vitin 2013 deklaroi se besonte se me këtë po i mbronte muslimanët dhe talebanët në Afganistan. Kjo ishte zgjedhja e tij dhe krimi i tij.

Por pyetja që hap Hegseth nuk është nëse Hasani është fajtor. Pyetja është pse vdekja e një të dënuari duhet të shndërrohet në emision. Në pyetjen nëse Hasani kishte dëshira të fundit ose i ishte drejtuar Trumpit, sekretari u përgjigj: „Nuk më intereson. Shihemi më 3 dhjetor.“ Skuadra e pushkatimit do të përbëhet nga ushtarë - „pikërisht ashtu siç duhet të jetë“, tha Hegseth.

Juristët: „Kjo i përket mesjetës“

Avokati John Mills, i cili përfaqëson të dënuar me vdekje, thotë se transmetimi i drejtpërdrejtë nuk ka precedent në kohët moderne dhe qëndron në terren juridikisht të pasigurt. Procedura e ankesës së Hasanit nuk ka përfunduar dhe ai me shumë gjasë do të kërkojë rishikim para gjykatës federale, gjë që mund ta shtyjë ekzekutimin. „Përpjekja për transmetim të drejtpërdrejtë dhe pushkatimi janë vetëm tërheqje vëmendjeje nga administrata e Trumpit“, thotë Mills. Eugene Fidell, ligjërues në Fakultetin e Drejtësisë të Yale-it, është edhe më i ashpër: „Transmetimi i drejtpërdrejtë i një ekzekutimi i përket mesjetës. Mendoja se si shoqëri e kishim tejkaluar këtë.“

Profesoresha Deborah Denno nga Universiteti Fordham sheh një kënd tjetër: më shumë se gjysma e amerikanëve e mbështesin dënimin me vdekje, edhe pse numri po bie. Transmetimi do t'i ballafaqonte me atë që mbështesin. „Nëse doni dënim me vdekje, do t'ju tregojmë si zbatohet.“

Mbetet edhe një pyetje teknike - ku? Meta e ndalon shprehimisht transmetimin e drejtpërdrejtë të dënimit me vdekje, TikTok nuk lejon përmbajtje shqetësuese, ndërsa X i heq pamjet e vdekjes së dikujt nëse e kërkon familja. Truth Social, platforma në pronësi të Trumpit, nuk ka fare opsion për transmetim të drejtpërdrejtë.

Trumpi dhe ekzekutimet publike

Trumpi prej kohësh e mbështet dënimin me vdekje. Qysh në vitin 1989 pagoi një reklamë në „New York Times“ duke kërkuar ekzekutim për pesë adoleshentë nga rasti „Central Park“ - djem që më vonë u shpallën plotësisht të pafajshëm. Ndërsa para sulmit ndaj Iranit këtë vit, i dënonte ekzekutimet publike në atë vend. Pas kthimit në Shtëpinë e Bardhë e hoqi moratoriumin e Joe Bidenit për ekzekutimet federale.

Kushtetuta maqedonase e vitit 1991 nuk e lejon dënimin me vdekje. Në Amerikë, ndërkaq, shteti po përgatitet ta vendosë në ekran. Kur drejtësia duhet të ketë publik që të vlejë, për kë është në të vërtetë - për viktimat e Fort Hood-it apo për votuesit?