Italia dhe Spanja, dy vende themeluese të projektit evropian, për momentin ia kontrollojnë pasaportat njëra-tjetrës sikur të ishin të huaja. Nga mesnata e së shtunës, policia spanjolle nis të kontrollojë udhëtarët që vijnë nga Italia - në aeroporte dhe porte, në mënyrë të rastësishme, deri më 7 shtator. Letërnjoftim, pasaportë, vizë. Në një kufi të brendshëm brenda Shengenit.

Kjo është përgjigje. I pari goditi Roma, e cila javën e kaluar pezulloi zbatimin e Shengenit për shtetasit e vendeve të treta që vijnë nga Spanja, pasi mijëra migrantë hynë në enklavën spanjolle Ceuta në Afrikën e Veriut. Madridi kërkoi që kontrollet të hiqeshin deri më 9 gusht. Përgjigjja nga kabineti i kryeministres italiane ishte e ftohtë: nuk do të rishqyrtohet asgjë, të paktën jo para 15 gushtit.

Ultimatum kundër ultimatumit

„Nuk kemi ndërmend ta rishqyrtojmë vendimin për pezullimin e zbatimit të marrëveshjes së Shengenit”, thuhet në komunikatën nga Roma, me shtesën se Italia nuk pranon „ultimatume” as „imponime” kur bëhet fjalë për sigurinë. Roma pohon se vendimi nuk buron nga armiqësia ndaj Spanjës, të cilën e konsideron vend mik, por është një masë siç kanë ndërmarrë edhe qeveri të tjera evropiane në situata të ngjashme.

Madridi e sheh ndryshe. Ministri spanjoll i punëve të jashtme, Hose Manuel Albares, e quajti vendimin e Romës „të padrejtë dhe të pajustifikuar” dhe tha se ai „i sulmon dinjitetin spanjoll dhe unitetin evropian”. Përmendi edhe pamjet e regjistruara nga aeroportet, ku qytetarë spanjollë ishin trajtuar në një mënyrë që ai e përshkroi si të padenjë.

Shifrat që e prishin historinë

Këtu argumenti i Romës nis të çahet. Sipas palës spanjolle, Italia ka numrin më të madh të mbërritjeve të parregullta të migrantëve në gjithë BE-në - dyfishin e Spanjës. Megjithatë, Madridi deri tani ka vepruar me solidaritet, përfshirë edhe shpëtimet në Mesdheun qendror. Albares shtoi edhe një shifër që tregon gjithçka për ndërlidhjen e dy vendeve: për çdo spanjoll që jeton në Itali ka dhjetë italianë që jetojnë në Spanjë.

Domethënë, vendi me më së shumti mbërritje ia mbyll kufirin vendit me më pak mbërritje, në emër të sigurisë. Dhe dhjetë herë më shumë qytetarë të vet i lë në anën tjetër të atij kufiri.

Nga Ballkani, pamja është tjetër

Maqedonia, Serbia, Shqipëria - të gjitha me vite dëgjojnë se lëvizja e lirë është vlerë themelore evropiane, se Shengeni është shpërblim për durimin dhe reformat, se ka rregulla dhe se ato rregulla janë të forta. Kufijtë në Ballkan janë mbyllur, hapur dhe rimbyllur pikërisht në emër të atyre rregullave, ndërsa rruga e migrantëve kalonte nëpër arat dhe hekurudhat tona derisa Brukseli e mbante orën.

Tani dy vende themeluese e pezullojnë pikërisht atë vlerë njëra kundër tjetrës brenda pak javësh, pa paqartësi dhe pa kërkim falje. A janë rregullat themel apo mjet që nxirret kur duhet?

Kabineti i Melonit thotë se kontrollet do të rishqyrtohen kur të jenë hequr plotësisht rreziqet e sigurisë dhe ato terroriste, kur të mos ketë valë të re dhe kur të mos ketë migrantë të parregullt që lëvizin drejt territorit evropian. Ky nuk është kusht - ky është një listë gjërash që kurrë nuk plotësohen tërësisht. Qeveria spanjolle nga ana e vet njoftoi se beson se „shpirti evropian, arsyeja e shëndoshë dhe vullneti i mirë” do të mbizotërojnë.

Beson. Kjo është gjithçka që i ka mbetur në dispozicion.