Ditën e dytë radhazi kryqëzimi te Robovo ishte i bllokuar. Prodhuesit strumicas të specit „kurtovska kapija” kërkojnë 50 denarë për kilogram të klasit të parë - dhe nuk largohen nga rruga derisa të marrin një përgjigje konkrete.

Kërkesa është e përpunuar, nuk është hedhur rastësisht: klasi i parë nga 50 denarë, i përzier i pari dhe i dyti nga 40, klasi i dytë nga 20. Qëndrimi i bujqve është se çmimi i sivjetshëm i specit të ajvarit nuk guxon të bjerë nën 45 denarë për kilogram. Kërkojnë edhe çmime blerjeje të përcaktuara paraprakisht që do të vlejnë gjatë gjithë sezonit, pagesë të sasive të dorëzuara brenda tre muajsh, dhe pagesë të subvencioneve që, sipas tyre, kanë mbetur të papaguara nga sezoni i kaluar.

Ky nuk është listë çmimesh. Ky është përpjekje për të vendosur paraprakisht kufirin nën të cilin prodhimi pushon të ketë logjikë ekonomike.

Bujqit thonë se me kushtet aktuale të blerjes mezi i mbulojnë shpenzimet - material farë, përpunim i tokës, mbrojtje e bimëve, ujitje dhe krah pune. Njëri prej tyre në protestë tregoi se era i shkatërroi mbi 30 serra në të cilat prodhon spec.

Trafiku drejt Robovës, Murtinos dhe Banskos u ndërpre dhe u devijua nga dy orë. Protestën e organizoi shoqata nga Murtino.

Ajo që shihet në rrugë është bllokadë. Ajo që qëndron poshtë saj është diçka tjetër. Prodhuesi hyn në sezon me shpenzime të njohura dhe me çmim të panjohur të punës së vet. Karburanti, plehu, fara dhe pagat paguhen paraprakisht me çmim që e dikton tregu. Çmimi i specit mësohet në fund, në pikën e grumbullimit, kur nuk ka më ku të kthehesh.

Ministri i bujqësisë u njoftua për një takim me prodhues, grumbullues dhe përpunues. Ky është modeli që përsëritet çdo sezon: bllokohet rruga, caktohet takimi, arrihet ndonjë marrëveshje, dhe vitin e ardhshëm të njëjtët njerëz janë në të njëjtin kryqëzim.

Maqedonia çdo vjeshtë flet për ajvarin si identitet kombëtar. Pyetja që rrallë shtrohet është sa i kushton ai identitet njeriut që mbjell specin - dhe pse pas kaq vitesh ende nuk ka mekanizëm që t'i thotë sa do të fitojë para se të mbjellë.