Elon Musk njoftoi të enjten se ku do të ndërtohet Terafab - fabrika e çipave që e zhvillojnë bashkërisht Tesla dhe SpaceX. Vendndodhja është qarku Grajms në Teksas, në veriperëndim të Hjustonit, ndërsa investimi fillestar është 16,8 miliardë dollarë (rreth 15,5 miliardë euro). Musk e përshkroi si „ndërtesa më e madhe dhe më e shtrenjtë në Tokë, me diferencë të madhe".

Shifrat janë përtej çdo mase me të cilën jemi mësuar. Mbi 100 milionë këmbë katrorë të planifikuara hapësirë prodhimi janë rreth 9,3 milionë metra katrorë - një sipërfaqe që matet me kilometra katrorë, jo me hale. SpaceX në dokumentet e veta ka shënuar se përmes planit shumëfazësh të ndërtimit mund të shpenzojë deri në 119 miliardë dollarë. Të punësuarit? Së paku 3.000 njerëz nga Grajmsi dhe qarku fqinj Brazos.

Logjika pas projektit është e drejtpërdrejtë dhe Musk nuk e fsheh. Vizioni i tij - miliona robotë që marrin vendet e punës së njerëzve, robo-taksi që ngasin në vend të njerëzve, satelitë që bëhen qendra të dhënash për inteligjencën artificiale - kërkon një sasi fuqie llogaritëse që norma botërore e prodhimit të çipave thjesht nuk e ka. Kur nuk mund t'i blesh, i bën vetë. Kjo është e gjithë strategjia, e reduktuar në një fjali.

„Objekti do të jetë fabrikë e avancuar gjysmëpërçuesish që do të mbushë hendekun mes ofertës aktuale globale të çipave dhe nevojave për fuqi llogaritëse në të ardhmen", thuhet në komunikatën e SpaceX-it. Fabrika duhet të prodhojë çipa për robotët Optimus dhe Cybercab-ët autonomë, si dhe çipa më të fuqishëm për qendrat e të dhënave që SpaceX i planifikon në hapësirë. Intel njoftoi se do të marrë pjesë në projekt, por mbeti e paqartë se çfarë saktësisht kontribuon.

Ka edhe një hollësi që vlen të vihet re, sepse rrallë hyn në komunikata të tilla. Një ditë para njoftimit, në mbledhjen e qarkut u paraqitën qindra banorë. Nuk erdhën për të duartrokitur - erdhën për të pyetur për milionat e dollarëve lehtësime tatimore të dhëna projektit dhe për mungesën e transparencës. SpaceX njëkohësisht njoftoi se zotohet të përdorë ujë nga akumulimi lokal Gibons Krik në vend të ujërave nëntokësore. Vështirë të mos vihet re se një zotim i tillë shfaqet pikërisht kur njerëzit fillojnë të pyesin.

Nga pushteti lokal, sigurisht, erdhi një ton tjetër. „Besojmë se kjo marrëveshje do ta forcojë qarkun tonë, do t'i zgjerojë mundësitë dhe do t'i përgatisë më mirë nxënësit tanë për të ardhmen", deklaroi dr. Sara Boroviç, drejtoreshë e qarkut shkollor Anderson-Shiro, në një komunikatë dërguar përmes zyrës së guvernatorit të Teksasit. „Ka momente që e përcaktojnë një qark shkollor dhe ky është njëri prej tyre."

Mbetet pyetja që askush nga pjesëmarrësit nuk e shtron me zë: çfarë ndodh nëse vizioni nuk përmbushet. Një fabrikë prej 100 milionë këmbësh katrore nuk shndërrohet në diçka tjetër. Nëse kërkesa për çipa për robotë dhe qendra të dhënash në hapësirë del më e vogël se projeksionet, në Teksas mbetet ndërtesa më e shtrenjtë e zbrazët në botë - e ndërtuar me lehtësime tatimore që banorët tashmë po i rishqyrtojnë.