Danubi është në nivelin më të ulët në njëqind vitet e fundit. Kjo tingëllon si lajm për gjeografë, e në të vërtetë është lajm për faturat e rrymës në gjithë Evropën. Rrjedha e zvogëluar do të thotë se centralet bërthamore në Hungari, Çeki dhe Rumani nuk kanë ujë të mjaftueshëm për ftohje, ndërsa hidropotenciali në Serbi e Bullgari bie. Kur energjia bazë del nga sistemi, çmimi kërcen.

Kryeministri Hristijan Mickoski thotë se Maqedonia atë skenë e sheh nga jashtë. „Nuk mendojmë për rritjen e çmimit të rrymës, por si ai të ulet ose si të zgjatet kohëzgjatja e tarifës së lirë", deklaroi ai.

Shifrat që i përmendi janë konkrete: akumulimet janë rreth 70 për qind të mbushura, ndërsa në sistem ka 500 gigavat orë energji të akumuluar. Kjo, sipas tij, është e mjaftueshme për qytetarët dhe për industrinë, prandaj nuk do të ketë thirrje për kursim.

Testi i mëparshëm

Mickoski iu referua edhe krizës së fundit me luftën në Iran dhe mbylljen e ngushticës së Hormuzit, kur, siç thotë, vendi kishte rezerva të mjaftueshme, nuk e kufizoi eksportin, u ndihmoi fqinjëve dhe e mbajti stabilitetin e çmimeve. Nëse kjo është e saktë, ky është argument real - jo premtim, por provë e kaluar.

Ai përmendi edhe investimin në parkun e erës Alkazar në Shtip, Karbinci dhe Radovish si investimin më të madh privat në energjetikë. Dhe aty shtoi një fjali që shpesh nuk dëgjohet: „Energjia bazë është e domosdoshme. Burimet e ripërtëritshme, madje edhe me sisteme baterish, nuk mund ta zëvendësojnë plotësisht energjinë bazë."

Ky është konstatim inxhinierik, jo politik, dhe është i saktë. Dielli nuk punon natën, era nuk porositet. Pyetja që mbetet është çfarë përfaqëson energjia bazë në sistemin maqedonas në vitin 2036, kur REK Manastiri nuk do të jetë opsion.

Plani për dhjetë vjet

„Ndihemi të sigurt dhe komodë për momentin, por po bëjmë plan edhe për dhjetë vitet e ardhshme", thotë kryeministri. Kjo është fjali që e thotë çdo kryeministër në rajon. Dallimin e bën nëse plani është dokument me afate dhe burime financimi, apo deklaratë.

Shtatëdhjetë për qind akumulime të mbushura në gusht është shifër e mirë. Por akumulimi zbrazet, ndërsa Danubi tregoi sa shpejt mund të ndryshojë llogaria e gjithë Evropës. Kur çmimi i rrymës te fqinjët kërcen, presioni mbi sistemin maqedonas nuk vjen përmes kabllos - vjen përmes kërkesës për eksport.