Arlan Rahmetzhanov është 19 vjeç dhe ka një fjali që e shpjegon gjithë brezin rreth tij: ose do të ndërtojë një kompani sa Google, ose përfundon në rrugë. Mesatare nuk ka. Filloi të programojë në moshën 15-vjeçare në Kazakistanin e lindjes, kaloi disa programe verore në San Francisko dhe u dërgonte mesazhe në LinkedIn çdo themeluesi nga akceleratori Y Combinator që gjente - derisa njëri i dha një investim engjëllor për firmën e parë në moshën 17-vjeçare.

Ajo firmë, sot e njohur si Nozomio, është një indeks shërbimesh softuerike për agjentë të IA-së dhe deri tani ka mbledhur mbi 6 milionë dollarë. „Ose fitoj ose humb, dhe shumë themelues të rinj mendojnë njësoj", thotë ai. „Thjesht duan të fitojnë."

Para ka më shumë, durim më pak

Investitorëve gjithnjë u kanë pëlqyer themeluesit e rinj që i lanë fakultetet - por më parë donin që pranë tyre të qëndronte dikush me përvojë teknike, mundësisht e fituar në ndonjë nga kompanitë e mëdha amerikane. Kjo pjesërisht ende vlen. Por mjetet me inteligjencë artificiale e hapën derën: tani mund të ndërtohet edhe pa asnjë ditë të kaluar në një firmë të madhe.

Pranxhali Avasti, gjithashtu 19-vjeçare, e la shkollën e mesme për të hapur një startap të IA-së, pastaj hyri në Georgia Tech dhe e la edhe atë për Slashy - një mjet për menaxhimin e postës elektronike. Pas një viti, tashmë bën diçka të tretë. Kur ishte 14 ose 15 vjeç, thotë, investitorët e pyesnin rregullisht pse fare donte të ndërtonte një kompani. „Tani është më normale", thotë ajo, „pas tetëmbëdhjetës."

Eshli Smith, partnere në fondin investues Vermilion, shpjegon çfarë shohin sot: aktivitetin në GitHub, kontributet në projekte me kod të hapur, komunitetet që tashmë i kanë ndërtuar. „Zhvilluesit e rinj mësojnë të bëjnë softuer përmes kodit të hapur dhe luajtjes me mjete të reja", thotë ajo. „Kanë më shumë kohë për këtë sesa dikush me punë me orar të plotë dhe kredi për banesë."

Tregu që nuk fal

Smith nuk e fsheh se portofoli i saj është plot me firma njerëzish nën 30 vjeç, disa edhe nën 21. Por shton diçka që rrallë thuhet me zë: „Nuk të jep më hapësirë të mësosh ngadalë." Para ka më shumë se kurrë - akceleratorë, inkubatorë, fonde parafarë. Vetëm se me to vjen edhe afati. Nga themeluesit me miliona në llogari pritet të tregojnë rritje për muaj, jo për vite.

„Falja që dikur ekzistonte në fazën e hershme dhe supozimi se do të arrish te produkti i duhur përmes provave - kjo tani nuk ekziston", thotë Smith. „Të gjithë kërkojnë Cursorin e radhës, ndonëse ajo kurbë rritjeje është përjashtim, jo rregull."

Kur afati është i tillë, ndryshon edhe ajo që bën themeluesi. Shifrat e të ardhurave fillojnë të duken më të trasha sesa janë. Koha për të shkruar kod të mirë hahet nga koha për të xhiruar përmbajtje. Eshli Smith e përshkruan tregun si garë se kush do të bindë më shumë njerëz se është më i zgjuari në dhomë - dhe kush do të bëjë zhurmën më të madhe rreth kësaj.

Asgjë nuk është private

„Në vitin 2004 mund të punoje në heshtje me vite pa të parë askush", thotë Avasti. „Tani ka presion të vazhdueshëm nga LinkedIn dhe Twitter ku çdo mbledhje parash, çdo sukses, çdo ndryshim drejtimi është publik."

Timoti Çen, investitor në Essence Ventures, e formulon edhe më drejtpërdrejt: dikur kishe frikë nga lojtarët e mëdhenj në degën tënde, tani ke frikë nga fqinji. „Të gjithë bëjnë video të shkëlqyera për lansim", thotë ai. „Para tre vitesh kjo fare nuk ekzistonte." Trendin e popullarizoi Roj Li, themeluesi i Cluely-t, sot rreth 22-vjeçar, startapi i të cilit fillimisht premtonte ndihmë studentëve për të kopjuar në provime - ide që i entuziazmoi investitorët mjaftueshëm sa të mblidhte 20 milionë dollarë.

Ejdan Guo, bashkëthemelues 20-vjeçar i Attention Engineering (rreth 1,6 milionë dollarë të mbledhura), përshkruan si duket kjo nga brenda. „Kur Cukerbergu e ndërtonte Facebook-un, nuk kishte një ekosistem shoqëror negativ kaq të madh", thotë ai. „Tashmë e ke frikën e vazhdueshme nga dështimi në kokë. Duhet ta drejtosh anijen dhe të mësosh gjithçka rrugës. Dhe gjithçka mund të shkojë keq njëherësh. E pastaj të gjithë hidhen mbi çdo gabim tëndin."

Më e çuditshmja në gjithë historinë është sa e vjetërmodë tingëllon përgjigjja që japin vetë themeluesit. Avasti thotë se nëse fokusohesh te ajo që duhet përfunduar, nuk është shumë e vështirë. Rahmetzhanovi thotë se fiton produkti që mbetet aktiv dhe bisedon me klientët. Asnjëra nuk ka lidhje me moshën - as me videon e lansimit.