Lihtenshtajni është shteti i gjashtë më i vogël në Evropë, ka pak më shumë se dyzet mijë banorë dhe një monarki që rrallë hyn në lajme. Këtë javë hyri - dhe atë me një vendim që shtete shumë më të mëdha e shmangën me dekada.

Princi trashëgimtar Alojz, i cili faktikisht e drejton shtetin që nga 15 gushti 2004, njoftoi se shtëpia e heq të drejtën salike - rregullin që u ndalonte grave të hipnin në fron. Në vend të tij vjen parëbirnia absolute: fëmija i parë i lindur bëhet trashëgimtar, pavarësisht nëse është djalë apo vajzë. Kaq e thjeshtë, dhe kaq vonë.

Ku është dredhia

Rregulli vlen vetëm për lindjet e ardhshme. Asnjë nga anëtarët aktualë të familjes nuk e ndryshon radhën e vet. Pra Alojzi mbetet aty ku është, djali i tij i parë Jozef Vencel, i lindur më 24 maj 1995, mbetet i radhës - ndërsa motra e tij Maria Karolina, e lindur në tetor 1996, sërish nuk do ta kalojë. Reforma është reale për stërmbesën e dikujt, jo për gruan që tashmë jeton nën atë rregull.

„Me këto ndryshime duam të garantojmë se në të ardhmen përgjegjësia për shtëpinë dhe për shtetin do t'u takojë atyre që janë përgatitur më mirë për ato funksione”, deklaroi princi. Fjalia është ndërtuar me kujdes - flet për përgatitje, jo për padrejtësi. Askund nuk shkruhet se rregulli i mëparshëm ishte i gabuar; shkruhet se i riu do të jetë më i mirë.

Pse ky është lajm më i madh sesa duket

Lihtenshtajni nuk është monarki dekorative. Ndryshe nga Britania apo Spanja, princi atje ka kompetenca reale - të drejtë vetoje ndaj ligjeve, të drejtë ta shpërndajë parlamentin. Kjo do të thotë se pyetja se kush ulet në atë fron nuk është pyetje protokollare, por pyetje pushteti. Pikërisht prandaj shtëpia princërore me dekada ishte mes të fundit në Evropë që nuk e prekte fare temën.

Suedia të njëjtën gjë e bëri në vitin 1980. Holanda, Belgjika, Norvegjia, Danimarka, Britania - të gjitha kaluan nëpër të njëjtën reformë shumë më herët. Lihtenshtajni e merr vendimin në vitin 2026, dhe e merr me efekt të shtyrë. Kjo nuk është revolucion, është një takim i caktuar.

Megjithatë, vlen të vërehet çfarë do të thotë kur një shtëpi që ka pushtet real e ndryshon vullnetarisht rregullin sipas të cilit ai pushtet transmetohet. Rrallë ndodh që një institucion vetë t'ia ngushtojë vetes zgjedhjen e trashëgimtarëve. Kur kjo ndodh, zakonisht ka një arsye - demografike, politike ose thjesht llogaria se injorimi është bërë më i shtrenjtë se ndryshimi.