Volodimir Zelenski për herë të parë emëroi modelin konkret për armëpushim për të cilin bisedohet me Uashingtonin dhe me partnerët evropianë. Nuk është marrëveshje paqeje, nuk është kapitullim, dhe ende nuk është nënshkruar asgjë - por është hera e parë që dikush nga Kievi të thotë me zë të lartë si do të ishte arkitektura e qetësisë.

Modeli ka tri pjesë. Së pari, tërheqje e ndërsjellë e ushtrisë ruse dhe asaj ukrainase nga pozicionet e tanishme. Së dyti, krijimi i një zone tampon mes dy palëve, të cilën do ta menaxhonte një palë e tretë. Së treti, ndërprerje e mundshme e ndërsjellë e goditjeve mbi infrastrukturën energjetike dhe bujqësore.

Pikërisht pjesën e tretë Zelenski e formuloi më saktë: „Ukraina është e gatshme të bisedojë për ndalimin e goditjeve mbi infrastrukturën energjetike dhe bujqësore, por vetëm mbi bazë të ndërsjellë.“ Ajo „vetëm mbi bazë të ndërsjellë“ është e gjithë fjalia në miniaturë - askush nuk ndalet i pari.

Ku shpërbëhet modeli

Rusia kërkon që Ukraina të tërhiqet nga Donbasi. Kievi refuzon lëshime territoriale pa marrëveshje paraprake. Ky nuk është mospajtim teknik që zgjidhet me formulim më të mirë - ky është mosmarrëveshja për shkak të së cilës lufta fare zgjat. Gjithçka tjetër në model është e realizueshme; kjo nuk është.

Mbetet edhe pyetja së cilës askush ende nuk i është përgjigjur: cila është ajo palë e tretë që do ta menaxhonte zonën tampon? Nuk pati emër. Ndërsa në një rajon që kaloi nëpër misione paqeruajtëse, ajo pyetje nuk është formalitet - nga përgjigjja varet nëse zona do të jetë kufi apo vetëm vijë pauze.

Dritarja ka datë

Zelenski përcaktoi edhe afat: dritare mundësie nga fundi i vitit 2026 deri në verën e 2027, e lidhur me kalendarin politik amerikan. Kjo është thënë sinqerisht dhe pikërisht prandaj është e rëndë. Kur një shtet e lidh shansin e vet për paqe me ciklin zgjedhor të huaj, ai pranon diçka që rrallë thuhet me zë të lartë - se vendimi nuk është plotësisht i tij.

Ballkani e njeh mirë atë varësi. Dallimi është se këtu për të mësohet nga historia, ndërsa në Kiev e shkruajnë në kohë reale. A do të mbijetojë modeli deri te tryeza e parë e negociatave, apo do të mbetet edhe një plan i qepur mirë pa nënshkrim - këtë do ta tregojë vjeshta.