Yüz binlerce Arjantinli, devlet üniversitelerine yapılan finansman kesintisine karşı Buenos Aires ve ülkenin diğer şehirlerinin sokaklarına döküldü. Sayılar tartışmalı - Clarín gazetesine göre yalnızca başkentte yaklaşık 600.000 kişi protesto etti, ülke genelinde ise 1,5 milyondan fazla. Diğer medya kuruluşları (La Nación) Buenos Aires için 120.000 rakamını veriyor. Her halükârda - bunun büyüklüğü tartışma konusu değil.

Sebep belirgin. „Radikal kemer sıkma" vaadleriyle 2023'te göreve gelen aşırı sağcı Cumhurbaşkanı Javier Milei, devlet üniversitelerinin bütçelerini kesti. Arjantin'de devlet üniversitelerinde okumak ücretsiz - on yıllardır süren bir gelenek, Arjantin'in birkaç Nobel ödüllüsü ve Latin Amerika'nın en eğitimli nüfuslarından birine sahip olmasının nedenlerinden biri.

Parlamento, devlet üniversitelerinin finansmanı yasasını çoktan kabul etti. Hükümet bunu „itirazla" engelledi, yasanın „finansman kaynaklarında spesifik olmadığını" iddia etti. Şimdi konuya Yüksek Mahkeme karar veriyor. Klasik hamle - bir yasal karar lehinize olmadığında, toplum soğusun diye onu hukuki labirente sokarsınız.

Toplum ısındı. Pankartlarda en tanıdık ifadeler vardı: „Eğitim olmadan gelecek yok". Öğrenciler, profesörler, sendikacılar, muhalefet politikacıları - hepsi birleşti. Hükümetin tek bir hamlesi bu kadar farklı grubu birleştirdiğinde, bu hamlenin siyasi olarak felaket olduğunun kesin işaretidir.

Balkanlar için bu çok katmanlı bir hikâye. Milei ile yaşanan Arjantin deneyi (radikal kesintiler, retoriğe göre „kimseye zarar yok", temel kurumlara gerçek zarar) bölgemizin birçok devletinde izleniyor. Bulgaristan, Makedonya, Sırbistan ve diğerlerinin „kemer sıkma" retoriğinin kendi varyantları var. Ve devlet üniversiteleri her yerde ilk kurban.

Bir başkentin sokaklarını 600.000 kişi doldurduğunda, bu „memnuniyetsiz grupların parçaları" değildir. Bu bir toplumsal kırılmadır. Balkanlarda gösteri geleneği olsa da, bu büyüklükte haberler nadirdir. Belki de daha az nadir olmalarının zamanıdır. Milei, Arjantinli çocuklara onları ücretsiz eğitim olanağı olmadan bırakacağını söyledi. Balkanlar bu hesabı önünde görüyor - farkla ki hâlâ kaçınabilir.