"Şu anda hastalar muayene olabilmek için belirti uydurmak zorunda kalıyor." Bu cümleyi bir muhalefet milletvekili değil, HEMA-ONKO derneğinden Milica Kuzmanovska, Üsküp Şehir Parkı'ndaki Şkolka sahnesinde düzenlenen üçüncü "Pembe Piknik Kahvaltısı"nda söyledi. Başka bir deyişle: Belirtisi olmayan bir kadın, bir yeri ağrıyor diye yalan söylemedikçe zamanında muayeneye gidebileceği bir yer bulamıyor.

Etkinlikte bulunan Sağlık Bakanı Saşo Klekovski sorunu inkâr etmedi. Devlet Denetim Kurumu'nun raporuna göre meme kanseri tarama programı başarısız. "Konsepti tamamen yeniden düşünmeliyiz ve umarım çok yakında Hema-Onko ile birlikte tarama programı için yeni bir konsept tanıtacağız," dedi Klekovski. Tam olarak ne zaman - söylemedi.

Rakamlar ağır. Her yıl yaklaşık 1.000 yeni meme kanseri vakası kaydediliyor, yaklaşık 7.000 kadın şu anda tedavi görüyor ya da tedavi sürecinden geçmiş. Açıklanan verilere göre meme kanseri, Makedonya'da kadınlarda kansere bağlı ölümlerin en yaygın nedeni; ölüm oranı 2024'te 100.000 kadında 39,4'e ulaştı - son 15 yılın en yüksek seviyesi.

Üstelik HEMA-ONKO'dan Ana Marjanoviç'in belirttiği gibi, erken evrede teşhis edilen kadınlarda hayatta kalma oranının yüzde 99'u aştığı bir hastalıkta. O yüzde 99 ile son 15 yılın en yüksek ölüm oranı arasında tek bir şey duruyor - erken teşhis. Marjanoviç'e göre devletin şu anda işleyen bir programı olmayan şey de tam olarak bu.

Bakanın iyi bir haberi de vardı: İki meme kanseri ilacı pozitif listeye alındı; böylece kronik tedavi gören hastalar her seferinde Onkoloji Kliniği'ne gitmek yerine ilaçlarını eczaneden alabilecek. Bakan ilaç tedarikinin istikrarlı olduğunu, Bakanlığın teslimatlardaki kesintileri önlemek için önlemleri incelediğini söylüyor. Piknikteki hastalar ise tedavilerindeki bir ilacın şu anda eksik olduğunu ve dağıtıcıların bunu hafta sonuna kadar teslim etmesinin beklendiğini belirtti. Kuzmanovska, onkolojik tedavinin tedarik edilme biçiminin "hatalı" olduğunu ve Bakanlık ile Sağlık Sigortası Fonu ile birlikte İlaç Yasası'nın değiştirilmesi üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Pembe Ekim her yıl Şkolka'yı pembe tişörtler ve sıcak destek mesajlarıyla dolduruyor. Soru şu: Gelecek ekim kadınlar işleyen bir taramaya mı gidecek - yoksa biri onları muayene etsin diye yine belirti mi oynamak zorunda kalacaklar?