„Në këtë moment pacientët janë të detyruar të shtiren se kanë simptoma që të kontrollohen.“ Këtë fjali nuk e tha një deputet i opozitës, por Milica Kuzmanovska nga shoqata HEMA-ONKO, në „Piknikun rozë të mëngjesit“ të tretë pranë Shkollkës në Parkun e Qytetit në Shkup. Me fjalë të tjera: një grua pa simptoma nuk ka ku të shkojë me kohë për kontroll - përveç nëse gënjen se i dhemb diçka.

Ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, i cili ishte në ngjarje, nuk e mohoi problemin. Programi i skriningut për kancerin e gjirit, sipas raportit të Entit Shtetëror të Revizionit, është i dështuar. „Duhet ta rimendojmë plotësisht konceptin dhe shpresoj që shumë shpejt, së bashku me Hema-Onko, të promovojmë një koncept të ri për programin e skriningut“, tha Klekovski. Kur saktësisht - nuk tha.

Shifrat janë të rënda. Rreth 1.000 raste të reja të kancerit të gjirit regjistrohen çdo vit, ndërsa rreth 7.000 gra aktualisht mjekohen ose kanë kaluar mjekimin. Sipas të dhënave të paraqitura, kanceri i gjirit është shkaku më i shpeshtë i vdekjes nga sëmundjet malinje te gratë në Maqedoni, ndërsa shkalla e vdekshmërisë në vitin 2024 arriti 39,4 në 100.000 gra - niveli më i lartë në 15 vitet e fundit.

Dhe kjo te një sëmundje ku, siç theksoi Ana Marjanoviq nga HEMA-ONKO, shkalla e mbijetesës te gratë me sëmundje të zbuluar në fazë të hershme e kalon 99 për qindin. Mes atyre 99 për qind dhe vdekshmërisë më të lartë në 15 vjet qëndron një gjë - zbulimi në kohë. Pikërisht ajo për të cilën, sipas Marjanoviqit, shteti aktualisht nuk ka program funksional.

Ministri kishte edhe një lajm të mirë: dy barna për kancerin e gjirit janë kaluar në listën pozitive, kështu që pacientet në terapi kronike do të mund t'i marrin në barnatore, në vend që çdo herë të shkojnë në Klinikën e Onkologjisë. Furnizimi me barna, thotë ai, është i qëndrueshëm, ndërsa Ministria po analizon masa për të parandaluar ndërprerjet në furnizim. Pacientet në piknik, nga ana tjetër, theksuan se aktualisht mungon një bar nga terapia dhe se distributorët pritet ta sjellin deri në fund të javës. Kuzmanovska vlerësoi se mënyra si prokurohet terapia onkologjike „është e gabuar“ dhe se së bashku me Ministrinë dhe Fondin e Shëndetësisë po punojnë për ndryshimin e Ligjit për barnat.

Tetori Rozë çdo vit e mbush Shkollkën me bluza roze dhe mesazhe të ngrohta mbështetjeje. Pyetja është nëse tetorin e ardhshëm gratë do të shkojnë në një skrining që funksionon - apo përsëri do të duhet të luajnë simptoma që dikush t'i kontrollojë.