On bir ülke Sırbistan'ı bloke ediyor, Brüksel ise onları ikna etmeye koşuyor: O hâlde „liyakat” ne demek?

On bir üye ülke, Sırbistan'ın Küme 3'ü açma yolunda önüne dikildi. Şimdi Brüksel'de bu bloku daha temmuz bitmeden kırmak için diplomatik bir operasyon yürüyor - masada ise 1,58 milyar euro duruyor.

Podgoritsalı bir kaynağın yayımladığı, gayriresmî ama doğrulanmış diplomatik çevre bilgilerine göre, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Genişleme müzakereleri Direktörlüğü genel direktörü Gert Jan Koopman arasında bir toplantı gerçekleşti. Anlaşma, mevcut tıkanıklığı aşmak ve Belgrad'a yeşil ışık yaktırmak için her şeyin yapılmasıydı.

Kim kime baskı yapıyor

Aynı kaynağa göre Brüksel üçlüsünün planı, diplomatik harekete Fransa'yı, Almanya'yı ve Birliğin diğer etkili ülkelerini dâhil etmek. Hedef açıkça tanımlanmış - süreci bloke eden devletlere baskı uygulamak. Yani AB'nin „liyakat” dediği mekanizma, pratikte Paris ve Berlin'den gelen telefonlarla çözülüyor.

Koopman, Avrupa Parlamentosu temsilcileriyle bir toplantı yaptı bile; ayrıca Avrupa Parlamentosu'nun Sırbistan raportörü Tonino Picula ile de görüşüyor. Yayımlanana göre Koopman ona, Sırbistan'ın bu imkânı almasının neden iyi olduğunun bütün gerekçelerini ayrıntılı biçimde anlatacak.

Aceleyi açıklayan rakamlar

Ortaya konan şey yalnızca simgesel değil. Reform ve Büyüme Aracı'ndan Sırbistan için ayrılan toplam kaynak yaklaşık 1,58 milyar euro. Sırbistan 111 milyon euro ön finansmanı ve onaylanan ilk dilim olan 56,5 milyon euroyu çoktan çekti - böylece bölgedeki en büyük kaynağı güvence altına aldı. Ama bundan sonraki akış, doğrudan Brüksel'deki siyasi kararlara bağlı.

Bir müzakere kümesinin açılması için 27 üyenin tamamının oybirliğiyle kararı gerekiyor. Bu mutabakat geçenlerde sağlanamadı. Süreci bloke edenler ya da çekince belirtenler arasında Hollanda, Belçika, İsveç, Hırvatistan, Bulgaristan, Finlandiya, Estonya, Litvanya, Letonya, Danimarka ve Lüksemburg var.

Vučić ve „liyakat”

Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Sırbistan'ın Küme 3'ü açmaması yönündeki bir kararın, liyakatin katılım sürecindeki tek ölçüt olmadığını göstereceğini değerlendirdi. „Benim için bu, maalesef söylediğim şeyin kanıtı olurdu: liyakat her zaman tek ölçüt değildir”, dedi.

Ardından daha da dolaysız oldu: „Merit based'den söz ettiğinizde - bunu bölgedeki bütün insanlardan papağan gibi bir milyon kez duydunuz: merit based, merit based, merit based - bir kalıp, bir klişe; ki şimdi tam da klişe olduğu doğrulanmış olurdu”, dedi Vučić.

Bu sahne bize tanıdık

Burada Vučić'in cümlesi, ne kadar siyasi hesaplı olursa olsun, Makedonya'nın ezbere bildiği bir şeye dokunuyor. Yirmi yıldır sürecin liyakate dayandığını dinliyoruz, sonra tek bir üyenin tek bir vetosu her şeyi durduruyor - raporlarda ne yazdığına bakılmaksızın. Fark yalnızca freni kimin tuttuğunda ve hangi anda tuttuğunda.

Bu yüzden bu vaka, Belgrad hakkında ne düşünürseniz düşünün, dikkatle izlenmeye değer. On bir ülke bir kümeyi bloke edebiliyorsa, sonra Brüksel'den bir üçlü Paris ve Berlin üzerinden onları ikna etmeye koşuyorsa - o hâlde soru, Sırbistan'ın hak edip etmediği değil. Soru, kararın raporla değil telefonla alındığı bir sistemde „liyakat”ın ne anlama geldiği.

Brüksel temmuz sonuna kadar on biri kırmayı başaracak mı? Ve başarırsa - bu, sırada yıllardır kendi telefonlarının çalmasını bekleyen herkese ne anlatır?